34 
DE ELEKTRONEN EN HET 
had : meer dan duizendmaal kleiner dan een atoom waterstof. 
Hierdoor is het denkbeeld van de identiteit van alle stof, dat 
sluimerde in het bewustzijn van welhaast iederen natuuronderzoeker, 
wéér opgeleefd en schijnt het tijd zich opnieuw rekenschap te 
geven van den stand van het oude vraagstuk van de oerstof. 
Een beknopt historisch overzicht moge voorafgaan. 
II. DE ONTWIKKELING DER BEGRIPPEN ELEMENT EN ATOOM. 
Aanvankelijk scheen het onderzoek het denkbeeld van de oerstof 
te bevestigen. 
Immers, wanneer alle stoffen slechts verschilden in de rangschik- 
king hunner kleinste deeltjes, dan kon men verwachten dat de 
eene stof veranderd kon worden in eene andere met geheel verschil- 
lend uiterlijk en andere eigenschappen. 
Dit nu scheen de ervaring te bevestigen , daar men inderdaad uit 
doffe ertsen schitterende metalen, uit onschuldige zouten hevig bij- 
tende oliën of wel verschillend geaarde „geesten” vermocht te be- 
reiden. 
Maar toch heeft de verdere ontwikkeling der wetenschap de oer- 
stof niet aan het licht gebracht. Toen men geleerd had met gassen om 
te gaan en ze naar hunne eigenschappen te onderscheiden ; toen 
cavendjsh de waterstof, scheele het chloor en de zuurstof had ont- 
dekt ; toen lavoisier de verbrandingsverschijnselen verklaard had en 
de phlogiston-theorie was gevallen — toen vestigde zich onder de 
scheikundigen de opvatting, dat niet één of enkele, maar een vrij 
groot aantal grondstoffen de ons bekende stoffen vormen en deze 
meening vestigde zich te vaster, naarmate de kennis der feiten zich 
uitbreidde , de omstandigheden waarondef en de gewichtsverhoudin- 
gen waarin stoffen op elkaar inwerken nauwkeurig bekend werden 
en het nochtans niet gelukte een dier vele grondstoffen te ont- 
leden of uit een der andere te maken. 
Dientengevolge vestigde zich dus in de wetenschappelyke wereld 
de overtuiging , dat alle stoffen uit een aantal — thans ongeveer 
tachtig — grondstoffen of elementen zouden zijn opgebouwd — zoo- 
dat, indien het mogelijk ware alle op de aarde, ja waarschijnlijk 
ook de op de zon en andere sterren voorkomende stoffen te ont- 
leden , men niets over zou houden dan die tachtig elementen. 
