48 
GIFTMENGERS IN DE ZEVENTIENDE EEUW. 
geworden , dat men de diepte en de uitgebreidheid van een kwaad 
kon peilen , dat het land als een kanker bedreigde. Indien deze 
rampzalige, in oogenblikken van verstandelijke afdwaling, hare 
schuldbelijdenis , ten behoeve van haar minnaar , niet op schrift had 
gebracht; als duivelinnen in menschengedaante niet onbeschaamd 
handel hadden gedreven in zoogenaamde : poudre de succession , dan 
zou men nog lang van tijd tot tijd toovenaars hebben opgeknoopt 
en de geschiedschrijvers zouden, als het ware, hebben ingestaan voor 
den luister van een tijdvak , dat funck — brentano in zijn boek : 
Les Drames du poison met de somberste kleuren heeft geschilderd. 
En wie waren nu de vrouwen , die ten tijde van la fontaine het 
bedrijf van waarzegster uitoefenden ? Zij werden op minachtenden 
toon als ,,la Voisin”, „la Filastre”, „la Bosse”, „la Lepère”, „la 
Chéron”, aangeduid. Wat saint simon zijn vijand , den maarschalk 
de luxemboürg , die onzen stadhouder willem iii eerst bij Steen- 
kerken en later bij Neerwinden versloeg , verwijt , is niet dat hij tot 
de clientèle van »la Voisin’’ behoorde, maar wel dat hij, als be- 
schuldigde, in zijn geding de voorrechten liet glippen, waarop zijn 
rang hem aanspraak gaf. (»Le procés de sorcellerie du maréckal de 
luxembourg Revue des deux Mondes , 15 Mei en 1 Juni 1903). 
In 1666, het sterfjaar van anna van Oostenrijk, was de vrouw 
van een mutsenmaker, antoine montvoisin, wiens winkel gelegen was 
op den pont Marie, de brug, die thans nog den rechter Seine-oever 
met het eiland Saint-Louis verbindt , een der best beklante waarzeg- 
sters van Parijs. De zaken van haar man bloeiden niet. Hij was win- 
kelier, juwelier geweest, en had steeds verloren. Zij verdiende veel 
geld en hij zag er geen bezwaar in om daarvan te profiteeren en een 
goed leven te hebben. M me de montespan bracht »la Voisin” veel 
voordeel aan; zij zag niet op geld en ook niet op betamelijkheid bij de 
vereischte ceremoniën, als de duivel maar bewerkte dat lodewijk xiv 
aan haar de voorkeur gaf boven M elle de la valliere. Dit gelukte 
in de lente van 1667. 
Als men mag afgaan op de bekentenis, die »la Voisin” den 11 
November 1679 onder de pijniging aflegde, dan moet men aannemen 
dat racine, de groote dichter, in het geheim gehuwd met eene vrouw, 
die den naam droeg van du parc en oorspronkelijk Marquise de gorle 
heette, deze door middel van vergif uit den weg ruimde, zoowel 
door jalousie als door geldzucht gedreven. 
