GIFTMENGERS IN DE ZEVENTIENDE EEUW. 
49 
De beroemde ambroise pare laat in zijn werken hier en daar een 
en ander doorschemeren , dat van beteekenis moet worden geacht. 
Steeds gedreven door de zucht om alles in zijn boeken op te nemen 
wat den geneesheer van dienst kon zijn, bespeurt men toch eenige 
aarzeling als hij het onderwerp aanroert dat ons bezig houdt. Hij 
maakt pas gewag van de doses , die van zekere vergiftige planten 
worden toegediend , als hij de verklaring heeft afgelegd , dat hij de 
pen niet opneemt om de uitwerking te beschrijven, ten einde in 
geen opzicht de hand te bieden aan verraders , boosdoeners , beulen , 
parfumeurs en giftmengers. Wanneer hij in de Koninklijke Pharmaco- 
poeën de vormen beschrijft, waaronder Regulus Arsenici kan worden 
aangewend , dan besluit hij het betrekkelijke hoofdstuk aldus : ,,Ik 
wil in dit hoofdstuk geen andere arsenicum-praeparaten beschrijven, 
omdat ik ze even verdacht acht als zelden gebruikt.” 
De Fransche geneeskundigen der 17 de eeuw hebben nog eene 
andere opmerking gemaakt, die wel bewijst dat vergiftigingen veel- 
vuldig voorkwamen eh de giftmengers met overleg te werk gingen, 
om geen gevaar te loopen. Allen zonder onderscheid verklaren zich 
machteloos tegenover, wat zij noemen, les venins artiflciels. Ieder 
kunstvergift had eene bepaalde, gecompliceerde samenstelling; slechts 
enkele formules zijn bekend geworden. 
De alexiteres , zegt paré, daarmee tegengiften bedoelende, kunnen 
natuurlijke vergiften krachteloos maken , maar tegen kunstvergiften 
vermogen zij niets, d. w. z. tegen de mengsels, in welker samenstel- 
ling zijn tijdgenooten uitmuntten. Het woord venijn , zoowel gebezigd 
voor kunstvergiften , plantaardige vergiften en afscheidingsproducten 
van sommige dieren , is een bewijs dat de vereeniging van deze ver- 
schillende ingrediënten gebruikelijk was en één zelfde naam voor 
allen gold , daar men de uitwerking slechts uit de mengsels kon 
waarnemen. 
De kunstvergiften bestonden uit plantenstoffen , mineralen en wat 
men thans noemt ptomaïnen. pare stond versteld van het aantal 
slachtoffers , die hij rondom zich zag vallen. Het toedienen van deze 
stoffen kon zonder gevaar geschieden, want, zegt paré, het is zoo 
moeilijk zich voor vergiftiging te vrijwaren. De vervaardigers leggen 
het zóó slim aan, dat zij de bekwaamsten weten te bedriegen, In 
Auvergne , verhaalt hij, heeft eene boosaardige epidemie gewoed 
onder den naam van Trousse-Galands. Zij , die er door werden aange- 
tast , stierven binnen twee a drie dagen. De slachtoffers waren veel- 
4 
