54 
GIFTMENGERS IN DE ZEVENTIENDE EEUW. 
voorwerp was en van de wreede straffen , waartoe hij veroordeeld 
werd , als er iets uitlekte , waardoor men tot de ontdekking kwam , 
dat hij beschikte over eene geheimzinnige , onfeilbare macht. 
Men kon de vergiftleer uit de boeken leeren of zich laten voor- 
lichten door een meester in de kunst, een kunst, waarbij met elk 
bijzonder geval rekening moest worden gehouden; om te kunnen 
slagen moest men een vorschend , scherpzinnig verstand hebben en 
kunnen beschikken over vele hulpmiddelen. Giftmengers, die aan hun 
eigen bekwaamheid twijfelden , bleven achter de schermen. Zij ver- 
kochten de extracten met een gebruiksaanwijzing en behielden voor 
zich de minder gevaarlijke rol om zich ten hunnent omtrent de resul- 
taten te vergewissen door middel van geheimzinnige praktijken , 
waarvan zij geloofden dat de goede uitslag afhankelijk was. Inmiddels 
kwijnden de slachtoffers weg onder het dagelijksch gebruik van een 
langzaam werkend , maar onfeilbaar vergift. Deze verkoopers waren , 
naar den volkswaan , de echte toovenaars ; daarenboven de gevaarlijkste. 
De anderen deden het werk zelf. De klanten wisten nooit of de kunsten , 
die verricht werden , krachtiger werkten dan de poeders of elixirs , 
die werden toegediend. Om de aandacht nog meer af te leiden, 
vroegen degenen , die , als het ware , op afstand opereerden , niet in 
aanraking kwamen met den persoon , wien het gold , hem dikwijls 
niet kenden, om een of ander voorwerp, van hem afkomstig: linnen- 
goed, een kleedingstuk , een haarlok, een nagel, een droppel bloed, 
enz. Als degenen , die het vergift toedienden, onhandig waren en de 
justitie op den schuldige de hand kon leggen , dan werd hij gestraft 
en er werd niet verder gezocht. De arm werd gekastijd en het hoofd 
kwam vrij. Dit was steeds het geval met de aanslagen door gaston van 
orleans, broeder van lodewijk xiii, op touw gezet. Menschen met gezond 
verstand begrepen, door intuïtie, dat men de ware schuldigen hooger 
op moest zoeken, als onverwachts een ziekte, als roode loop, 
epidemisch werd , de geneesheeren niets daartegen vermochten en 
vrouwen van mannen werden bevrijd , die haar in den weg stonden , 
of ooms , vaders , erflaters bezweken , op wier nalatenschap men wat 
lang moest wachten. 
Als een giftmenger of parfumeur in het bezit was van al de kennis, 
hierboven beschreven en de zoogenaamde ruptoires kon bereiden , waar- 
door inoculaties gemakkelijk werden gemaakt, dan had hij een vaste 
bron van inkomsten uit den verkoop van noodlottige adviezen. Het 
kwam nu verder maar aan op wat men de mise- en scène zou kunnen 
