56 
GIFTMENGERS IN DE ZEVENTIENDE EEUW. 
inhielden. Allerlei planten , bestemd om te worden uitgeperst of aan 
destillatie onderworpen , om er het zoogenaamde végétable uit te be 
reiden, waren voorhanden. Aan digitalis, aconitum , staphysagria , 
belladonna , verschillende andere solaneën , afzonderlijk of vermengd , 
werden de noodige zorgen gewijd. 
In zijn werk , getiteld : Des venins , over de giftige eigenschappen van 
zekere planten handelende, zegt pare: »Apium risus, in onze taal 
Sqrdoine genaamd, een soort van Ranonkel (vermoedelijk Ranunculus 
sceleratus Th.) maakt den mensck waanzinnig; het gebruik heeft 
zenuwkrampen en een trekken met de lippen tengevolge , zoodat de 
lijder schijnt te lachen ; de uitdrukking vire sardonique is daarvan 
afkomstig.’’ 
En verder : 
De wortel van Solanum manicum , tot de hoeveelheid van een drachme 
met wijn genomen, geeft aangename visioenen. Maar als men het 
gewicht verdubbelt of tot drie drachmen opvoert , dan heeft het ge- 
bruik eveneens waanzin ten gevolge. 
Voorts : 
Hyoscyamus brengt eene zóódanige geestverwarring te weeg, dat 
men beschonken lijkt, terwijl de lijders zich onder bevingen de lede- 
maten als het ware verrekken. De verbeelding wordt door het gebruik 
van hyoscyamus verstoord. De zieken meenen met zweepslagen te 
worden gekastijd, beginnen te stotteren en eindelijk een geluid voort 
te brengen als van hinnekende paarden. 
In poeder- of extractvorm had men allerlei beschikbaar ; ook zalf, waar- 
mee voorzichtig lijflinnen werd bedeeld. Een zeer kleine hoeveelheid 
van dit smeersel , waarvan M me . de polaillon zich bediende , om zich 
van haren echtgenoot te ontdoen , bracht eerst eene geringe roodheid 
van de huid te weeg ; vervolgens uitslag van weinig beteekenis. De 
quasi-liefhebbende vrouw maakte zich ongerust en vroeg den apotheker, 
haar medeplichtige , een middel tegen die kleine puistjes , welke onder 
de aanbevolen behandeling hoe langer hoe grooter werden en ten slotte 
eene wondvlakte vormden. Er liepen geheimzinnige praatjes over excessen 
en uitputting , waaraan M me . de polaillon zelve voedsel gaf. Door de 
beroemdste geneesheeren werden mercurialia voorgeschreven , waar- 
door het kwaad natuurlijk verergerde , totdat de ongelukkige bezweek, 
naar men zeide : als straf voor zijn losbandig leven. Dezelfde zalf 
bewees ook haar diensten aan mannen , wier vrouwen eene inwendige 
behandeling heetten noodig te hebben en bij wie dan, door het aan- 
