BOEKBEOORDELINGEN. 
63 
alledaagsclie lof, want de vertalers van natuurwetenschappelijke 
b eken hebben ons in dit opzicht waarlijk niet verwend. 
Wat den dialoogvorm betreft , waarin deze chemie in lessen ge- 
schreven werd, ik moet bekennen, dat die mij niet zoo behaagt als 
aan S. en Vert. Eerstgenoemde zegt zich overtuigd te hebben , dat 
een doorloopend betoog evenveel ruimte zou geeischt hebben. Ik 
zal dit niet tegenspreken , al kost het mij moeite dit te gelooven. 
Maar ik vind dien vorm ietwat kinderachtig en uit den tijd. Mis- 
schien dat vorige geslachten, die werken als den »Cathechismus der 
Natur’’ van Martinet lazen , groot behagen schepten in samen- 
spraken , doch de tegenwoordige jeugd is, meen ik, niet zoo naïef 
meer. Men kan dat betreuren , maar men dient zich daarnaar te 
richten. 
Wat ik gaarne toegeef is , dat een voortdurende mondelinge uit- 
wisseling van gedachten tusschen leeraar en leerling één van de beste 
manieren , zoo niet de allerbeste , van onderwijzen is. Door de 
vragen en antwoorden houdt de onderwijzer aanhoudend voeling met 
hetgeen in ’t hoofd van zijn discipel omgaat ; hij kan zich geheel 
voegen en plooien naar diens bevattings- en geestelijk verterings 
vermogen. Doch gedrukte gesprekken tusschen een schrijver en een 
gefingeerden leerling hebben voor den lezer niet een gelijk nut. 
De laatste is in den geest toehoorder bij een onderwijs, dat een 
denkbeeldigen kameraad geniet. Kon hij zich in diens plaats stellen, 
dan zou hij waarschijnlijk andere vragen doen , overeenkomstig aan 
zijn geestesgaven en ontwikkelingstrap. Den eenen keer zal hij zijn 
vermeenden medeleerling al te naïef vinden , een andermaal zal hij 
toelichting behoeven , die deze onnoodig vond. 
In geen geval zal de enkele lectuur van dit , evenmin als van eenig 
ander leerboek , iemand in de chemie ver brengen. De beschrevene 
proeven moeten in werkelijkheid genomen worden en daartoe zal 
het gros der leerlingen hulp behoeven. En hierbij kunnen dan tus- 
schen onderwijzer en discipel samenspraken gevoerd worden , in den 
geest van de hier geschrevene , maar naar de behoeften van laatst- 
genoemde ingericht. Die, gehouden tusschen den S. en diens gefin- 
geerden leerling, worden dan overbodig. 
Als nut van den dialoogvorm blijft dus hoogstens eenige meerdere 
levendigheid in de uiteenzetting over; wat het amusante aangaat, 
geef ik gaarne toe dat dit een kwestie van smaak is. 
