68 
DE ELEKTRONEN EN MET 
die van de tweewaardige atomen tweemaal , van de driewaardige 
atomen driemaal zoo groot, enz. Nu bevat één gram waterstof naar 
schatting + 10 24 atomen ; de elektrische lading hiervan is, volgens 
het bovenstaande , tienduizend elektromagnetische eenheden ; dus de 
lading van één atoom + 10 20 van die eenheden. 
0 
Hoe komt het nu dat de verhouding — bij de kathodestralen dui- 
m 
zendmaal zoo groot is als bij de elektrolyse ; .dat een gram elek- 
tronen duizendmaal meer elektriciteit vervoert dan een gram atomen 
waterstof? Blijkbaar zijn hiervoor twee oorzaken mogelijk : óf de 
elektronen hebben dezelfde massa als de atomen , maar de lading van 
ieder elektron is duizendmaal zoo groot als die van een atoom , óf 
de ladingen van atoom en elektron zijn gelijk, maar de massa, het 
gewicht van een elektron is slechts één duizendste van dat van een 
waterstofatoom , zoodat bij de kathodestralen het aantal dier ladin- 
gen in één gram stof duizendmaal zoo groot is als bij de elektrolyse. 
Door proefnemingen van j. J. Thomson is bewezen dat laatstge- 
noemde onderstelling de juiste is. 
Alvorens deze proefnemingen te bespreken , moet er op worden ge- 
wezen , dat de elektronen niet alleen bij kathodestralen aanwezig 
zijn , maar dat zij ook onder andere omstandigheden in een gas ont- 
staan , b.v. wanneer Röntgenstralen of ultraviolette stralen door 
een gas gaan, of wanneer in een gas een kooldraad gloeit. Ook deze 
0 
elektronen zijn elektrisch geladen ; de verhouding — is dezelfde als 
bij de kathodestralen , zoodat men de elektronen onder al die ver- 
schillende omstandigheden ontstaan als met elkaar identiek kan be- 
schouwen. Het kwam er nu nog maar op aan , hunne massa te 
bepalen. 
Om deze bepaling goed te begrijpen , moeten wij ons herinneren 
dat waterdamp in eene volkome stofvrije ruimte oververzadigd kan zijn, 
maar dat de kondensatie tot waterdruppels plaats vindt , wanneer 
er in die ruimte vaste stofdeeltjes aanwezig zijn. De moeilijkheid 
waarmede de vloeibare phase in eene stofvrije ruimte uit de gasvormige 
ontstaat , kan theoretisch aldus verklaard worden, dat een zeer kleine 
waterdruppel met zijn sterk gekromd oppervlak eene veel grootere 
dampspanning heeft dan een plat wateroppervlak bij dezelfde tempe- 
ratuur. Dientengevolge is zulk een kleine druppel weinig stabiel en 
kan gemakkelijk weêr verdampen ; de „kindersterfte” onder die 
