80 
DE ELEKTRONEN EN HET 
• Evenals na het optreden van darwin het denkbeeld van de on- 
veranderlijkheid der plant- en diersoorten werd verdrongen door dat 
der evolutie, zoo komt thans voor onze verbeelding op eene evolutie 
der elementen. 
Paul köthner gebruikt een ander beeld, ontleend aan eene bekende 
theorie omtrent de vorming der hemellichamen : hij vergelijkt het 
instabiele radioaktieve element bij eene roteerende nevelmassa , die 
deelen van zich afslingert ; evenals zich daar planeten hebben ge- 
vormd , zoo hier de elementen met lager atoomgewicht. Daarom 
vergezelt het helium de radioaktieve elementen in tal van mineralen 
gelijk een planeet de zon ; en het uraanpekerts , waarin nagenoeg 
alle elementen voorkomen, zou men een planetensysteem van elementen 
kunnen noemen! 
Men moge dit, zooals de zooeven geciteerde schrijver doet „müssige 
Spekulationen” noemen — zeker is het, dat de nieuwe feiten ons 
nieuwe vergezichten hebben geopend. 
Steeds trachten wij verschillen in kwaliteit te herleiden tot ver- 
schillen in kwantiteit ; hier schijnen de verschillen in kwaliteit 
tusschen de elementen herleid te kunnen worden tot verschillen in 
de kwantiteit hunner elektronen, 
„Bevestigen zich die vooruitzichten”, zegt prof. bakhuis roozeboom 
in zijne reeds geciteerde rede, ,,dan wordt de orde der samengesteldheid 
aller materieele dingen minstens één graad grooter dan wij vroeger 
meenden en kan een nieuwe periode van onderzoek aanvangen , om 
de betrekkingen van de elementen tot de dingen die daarna komen 
op dezelfde wijze tot klaarheid te brengen , als thans in hoofdzaak 
geschied is voor de verhoudingen tusschen de tegenwoordige 
elementen en de daaruit gevormde verbindingen”. 
De ontdekking en de bestudeering der elektronen heeft dus nieuwe 
gronden geleverd voor de onderstelling , dat alle stof uit een zelfde 
oerstof bestaat. Maar ook heeft zij opnieuw het uitzicht geopend op 
voorstellingen, waarbij het begrip „stof” geheel verdwijnt of althans 
van aard verandert. 
De opvatting van het licht als eene trilling die zich ook door de 
„ledige” ruimte voortplant, leidde tot het aannemen van een on- 
weegbaren wereldaether. Daar het bestaan van zulk een onweegbare 
stof, naast de gewone of weegbare stof, in strijd was met het streven 
van onzen geest naar eenheid , heeft men op verschillende wijzen ge- 
