VRAAGSTUK VAN DE OERSTOF. 
81 
tracht die twee tot één te brengen. Bekend is de voorstelling van 
het atoom der weegbare stof als een wervelring van den aether ; 
verschillende andere konstrukties zijn uitgedacht; zelfs de vierde 
dimensie is er bij te pas gekomen. 
De ontdekking der elektronen heeft een nieuw denkbeeld in deze 
richting geleverd. De grondslag hiervan is te zoeken in een artikel 
in 1881 door j. j. Thomson gepubliceerd. Hij toonde daarin theo- 
retisch aan , dat wanneer een elektrisch geladen voorwerp , b.v. een 
bol, zich beweegt, de aard van deze beweging en de verandering, 
die de beweging door daarop inwerkende krachten ondergaat, niet 
volkomen gelijk kan zijn aan de beweging van een overigens volko- 
men gelijken bol, die niet elektrisch geladen is; de geladen bol 
zou overeenkomen met een niet-geladen bol , die iets grooter was. 
Het is dus alsof de geladen bol er door zijne lading nog eene kleine 
massa bij krijgt, een beetje grooter wordt. Deze toegevoegde massa 
is echter volgens de berekening van Thomson zoo klein , dat er geen 
sprake van is, dat wij daar met onze meetwerktuigen iets van zouden 
e 2 
kunnen bespeuren. De toegevoegde massa zou evenredig zyn met 
dus evenredig met het kwadraat van de lading , omgekeerd evenredig 
met het kwadraat van den straal. Hoe kleiner dus de bol is , des te 
grooter wordt de invloed der lading op de massa; maar zelfs als wij 
den bol doen inkrimpen tot de afmeting van een atoom , dan blijkt 
het dat de vergrooting der massa van dat atoom tengevolge van de 
lading , die het bij de elektrolyse heeft , slechts 
1 
100,000 
van de 
massa van het atoom is. 
Het scheen dus dat thomson’s berekening in geen enkel geval 
praktische beteekenis zou hebben , totdat men in de elektronen 
deeltjes ontdekte , waarvan de massa slechts ^ 1000 * S Van van een 
waterstofatoom , maar de lading dezelfde. Hier is deze toegevoegde 
massa wel degelijk van invloed, hier moet de ,, schijnbare” massa, 
die wij uit de verandering der beweging door de magneetkracht 
meten, samengesteld zijn uit twee bestanddeelen : de ,, gewone” massa 
en de elektro-magnetische massa. 
De vraag dringt zich nu op : zou het mogelijk zijn dat de elek- 
tronen geene gewone , maar uitsluitend elektromagnetische massa 
6 
