HET LEVEN VAN LOUIS PASTEUR. 
87 
sieur dumont, dokter van het hospitaal te Arbois, monsieur bousson 
de mairet, een philosophisch »angelegt’ , man, die verbazend veel 
las en gaarne in den familiekring zat te vertellen en monsieur 
KOMANET, hoofd der school te Arbois, waren huisvrienden bij de 
familie pasteur en oefenden min of meer invloed uit op de ontwik- 
keling en de vorming van den kleinen louis. 
Vooral kan dit gezegd worden van den braven onderwijzer romanet, 
daar het vooral door zijn toedoen was , dat vader jean joseph er 
eindelijk in toestemde dat zijn zoon in de laatste dagen van October 
1838, dus 16 jaar oud, tegelijk met zijn vriend jules vercel , zou 
vertrekken naar Parijs , om daar aan de voorbereidende school van 
de »Ecole normale” verder te worden onderwezen. 
’t Was een koude Octobermorgen toen de beide jongelui gereed- 
stonden om met de diligence te vertrekken. Voor het posthotel 
werden de paarden ingespannen en werd het vrachtgoed opgeladen , 
terwijl de reizigers een roerend afscheid namen van de hunnen , dat 
des te zwaarder viel , daar het , vanwege het lang duren eer men ver- 
trok , telkens kon worden gerepeteerd. 
Eindelijk — daar zette de zware diligence zich in beweging. Onze 
passagiers hadden slechte plaatsen , vlak achter den conducteur zaten 
ze , bibberend van koude , terwijl een mengsel van regen en smeltende 
sneeuw hun in ’t gezicht woei. Zóo moest men toen naar Parijs 
trekken , een reis van 48 uur ! Ze reden door Dole , Dyon, Auxerre, 
Joigny, Sens en Fontainebleau en ’t zou voor de knapen een zeer 
interessante reis geweest zijn , indien niet het scheiden van ouders 
en bloedverwanten , van huis en geboorteplaats , hun bijna het hart 
van droefheid had vaneen gescheurd. Ze zwegen dus meest en trachtten 
wederkeerig hun diepe droefheid voor elkander te verbergen en toen 
louis in Parijs was gearriveerd en er den eersten nacht sliep , her- 
haalde hij in zijne gedachten honderdmaal het sentimenteele vers 
»Que la nuit parait longue a la douleur qui veille”. En het werd 
er met den tijd niet beter op; ondanks zijn grooten ijver, in weer- 
wil van zijne buitengewoonte begeerte naar kennis kon louis pasteur 
het hier niet uithouden. Hij kreeg » heimwee” in hevigen graad. O, 
zeide hij tot jules vercel , als ik weer maar de lucht van de leer- 
looierij inademde , zou ik stellig genezen zijn ! 
mr. barbet, hoofd der kostschool, vreezende dat dit op een zware 
ziekte zou uitloopen , waarschuwde de ouders van louis en op een 
Novembermorgen kreeg deze bericht dat zijn vader in ’t wijnhuis op 
