HET LEVEN VAN LOUIS PASTEUR. 
89 
voor stampvolle zalen op de meest welsprekende, boeiende wijze gaf. 
Een half uur , een uur voor den tijd verdrong zich — blijkens 
een brief van pasteur aan zijne ouders — een groote schare van 
leergierige studenten in de collegezaal , om toch maar een goede 
plaats machtig te worden. Er waren altijd zes a zeven honderd per- 
sonen aanwezig. 
Interessant zijn de huishoudelijke aanteekeningen , die we nog 
bezitten van pasteur uit zijn studententijd. 
In zijn kasboek staat bijv., huur van een kachel 8 francs, een 
tafelkleed gekocht 2 francs, kachelhout 1 franc, enz. enz. 
Onze student werkte intusschen voort — dag en nacht , met een 
ijver, die vaak deed vreezen voor overspanning. 
Verschillende prijzen en onderscheidingen vielen hem ten deel in 
dezen tijd. 
Het studentenleven van Louis pasteur zegt ons met den meesten 
nadruk , dat hij , die waarlijk iets wil zijn , iets wil beteekenen voor 
de wetenschap , ook al is hij een genie , moet werken en dat alleen 
arbeid , voortdurende nauwgezette arbeid ons leidt langs den steilen 
gradus ad Parnassum. 
Zij, die pasteur in dezen tijd hebben gekend, vonden hem zeer 
eenvoudig, ernstig en bijna timide. Doch daarbij bezat hij een ver- 
bazend enthousiasme voor de wetenschap en legde zich met alle 
kracht toe op de kristallographie. 
Op dat vak zou hij , zoo schreef hij aan zijn vader , zich geheel 
toeleggen, zoodra hij gepromoveerd zou zijn. 
Zijn vader, oud sergeant-majoor, schreef, dat hij alvorens te den- 
ken aan de epauletten van kapitein , moest denken aan die van tweeden 
luitenant. 
Enorm is de briefwisseling tusschen louis pasteur en zijn vader. 
Alles, tot in de kleinste bijzonderheden, werd er in behandeld. 
Bovendien werd door hem schriftelijk onderricht gegeven aan zijne 
zuster Josephine , een onderricht waarvan ook tegelijk vader pasteur 
profiteerde. 
Zoo was er een voortdurende wisseling van gedachten tusschen 
een hoekje van den Jura en een hoekje van Parijs, nl. dat, waar 
de » Ecole Normale” zich bevond. 
Den 23 en Aug. 1847 promoveerde hij tot doctor in de natuurkunde 
op een proefschrift: » Etude des phénomènes relatifs a la polarisa- 
tion rotatoire des liquides” en » Recherches sur la capacité de satura- 
