100 
EEN DREIGEND GEVAAR. 
Spraken we tot hiertoe over dieren, even treurig is het met de 
plantenwereld gesteld. Pendanten van de wilddieven zijn de planten - 
dieven, die (met behulp natuurlijk van het publiek dat van hen 
koopt) de mooiste planten uitroeien. Een fraaie, in Duitschland 
in ’t wild voorkomende Orchidee , Cypripedium calceolus , werd te 
München in zóó groote hoeveelheden op de markt aangevoerd voor 
10 pfennig de pot, dat het voortbestaan ernstig bedreigd werd. Bijna 
uitgestorven zijn b.v. Picea excelsa pendula, Trapa natans of waternoot 
(in ons land uitgestorven), Betula nana of dwergberk , enz. 
Maken we een vergelijking tusschen de gevolgen, die de uitroeiings- 
zucht van den mensch heeft voor de planten- en voor de dierenwereld, 
dan zien we enkele belangrijke verschillen. 
Bij bijna uitgeroeide planten kan een tijdig ingrijpen dikwijls nog 
helpen , en wel omdat planten in ’t algemeen gemakkelijk door kui- 
tuur zijn te vermenigvuldigen. Bij dieren is dit intusschen niet zoo. 
Zijn er van een diersoort nog maar weinig exemplaren over , dan is 
die meestal, welke middelen de mensch ter bescherming toepast, 
tóch ten doode opgeschreven. Welke faktoren hier medewerken, of 
’t alleen het gebrek is aan de noodige bloed verversching door kruising, 
is onbekend. In dit geval verkeeren b.v. de N.-Amerikaansche en de 
Europeesche bisons , de apen op Gibraltar, enz. 
Aan den anderen kant zijn de gevolgen van de vernieling der 
plantenwereld weêr veel ernstiger dan die der dieren , en wel omdat 
daar door zoo dikwijls geheele landstreken van hun schoonheid worden 
beroofd. De oevers van de Elbe, ter plaatse van het Zandsteengebergte, 
vroeger prachtig met bosschen begroeid, zien er nu met hun groote 
vierkante uitgegraven gedeelten kaal uit. Waar men vroeger de 
heerlijkste wouden zag in de omgeving van de beroemde Trollhattan- 
watervallen , ziet men thans , alleen omdat die watervallen een goed- 
koope bron voor arbeidsvermogen leveren , fabrieken en fabrieksschoor- 
steenen. Met het oog op oekonomische voordeelen zijn onze bosschen, 
met hun eentonige rijen van dennen en nog eens dennen , feitelijk 
in boomkweekerijen herschapen. We zijn er nu eenmaal aan gewend, 
de meesten hebben ook nooit anders gezien, maar werkelijk, een 
echt bosch met zijn heerlijke verscheidenheid van wild naast en door 
elkander groeiende woudreuzen is wat anders. 
En welke middelen zijn er nu om, wat er nog over is, te bewaren? 
Allereerst : ’t zooveel mogelijk bevorderen dat de mensch een open 
oog krijgt voor ’t schoone van ’t geschapene. Een landeigenaar die 
