HET LEVEN VAN LOUIS PASTEUR 
DOOR 
J. C. PELLE. 
(Slot van bladz. 96.) 
Eigenaardig was de invloed die de onderzoekingen van pasteur op 
de theologie uitoefenden. Te vergeefs had hij gezegd dat hier 
noch godsdienst, noch philosophie , noch atheisme, noch materialisme, 
noch spiritualisme aan ’t woord was , dat hij evengoed bereid was 
geweest om , als zijne onderzoekingen het hem hadden geleerd , te 
verklaren dat er wèl een spontane voortteling was. — Zijn stel- 
lingen werden gebruikt door priesters en philosophen, om ongeloovigen 
en atheisten te bekeeren. Maar — ieder was en is ook niet in staat 
om wetenschap en godsdienst binnen haar eigen grenzen te houden, 
zooals pasteur dat deed. 
In den zomer van 1865, toen pasteur door den Minister van 
Landbouw en Nijverheid met een wetenschappelijk onderzoek in zake 
de zijde-industrie belast was en zich te Alais bevond, werd hij 
in aller haast per telegram naar Arbois, naar zijn vader geroepen, 
’t Was een lange reis en zorgvolle gedachten kwamen in hem op. 
Daar, in dat kleine huis was zijn geliefde moeder en ook zijn een- 
jarig dochtertje jeanne gestorven. Zou een nieuw verlies hem treffen ? 
Bij zijn aankomst kon hij alleen de reeds gesloten kist nog zien 
waarin zijn vader was neêrgelegd. 
Zijn vader, die nu rusten ging op het kerkhof van Arbois , zou 
toch in de herinnering der menschen blijven leven door de uitstekende 
opvoeding, die hij aan zijn zoon had gegeven. ’sAvonds in de ledige kamer 
boven de leerlooierij schreef pasteur aan zijne vrouw en kinderen : 
»Wij hebben van morgen onzen lieven grootvader naar zijn laatste 
rustplaats gebracht. Zijn graf is dicht bij dat van jeanne. Hoe 
8 
