114 
HET LEVEN VAN LOUIS PaSTEÜR. 
gaarne had ik hem nog eens teruggezien ! Gedurende 30 jaren ben 
ik zijn voortdurende en bijna eenige zorg geweest. Ach, hoe gelukkig 
dat ik hem althans eenige voldoening heb kunnen schenken. Juist 
toen ik schreef, lieve kinderen , om te bidden voor uw grootvader 
te Arbois, is hij de eeuwige rust ingegaan”. 
In dezen tijd bewerkte pasteur met zijn vroegeren leermeester — 
thans collega — dumas een editie van de werken van lavoisier en 
in September 1865 moest pasteur weer een zijner geliefden naar het 
kerkhof te Arbois brengen — zijn tweejarig dochtertje camille. 
Waarlijk, ook de schaduwzijde van het leven werden den geleerde 
niet gespaard; telkens verduisterde het verdriet als een donkere 
wolk de zon , die zoo helder zijn levenspad bestraalde, telkens kwam 
de dood en riep hem toe — evenals oudtijds een slaaf den op 
zijn zegekar gezeten romeinschen imperator — » bedenk, dat gij een 
mensch zijt”. 
En hij zelf hief zich telkens, na iederen slag , weêr op , door de 
reuzenkracht van zijn geest en door het telkens door hem herhaalde 
woord, dat menschen nuttig en volkeren groot maakt — laboremus ! 
(laat ons arbeiden). 
De laatste maanden van 1865 waren verschrikkelijke maanden; 
komende van Egypte was te Marseille de cholera uitgebroken en 
maakte in de maand October niet minder dan 200 slachtoffers per 
dag te Parijs. 
Pasteur maakte in dien tijd een ijverige studie van deze verschrik- 
kelijke ziekte. Gansche dagen bracht hij met claude bernard en 
sainte claire deville in ’t groote hospitaal Lariboisière door, waar 
tal van lijders lagen. 
Gelukkig duurde de epidemie slechts kort , want in December was 
zij geheel uitgewoed. 
Niet lang daarna viel pasteur een zeer groote onderscheiding te 
beurt. Napoleon iii, die de wetenschap lief had , noodigde pasteur 
uit acht dagen op zijn paleis te Compiègne door te komen brengen. 
Op de groote receptie , die den eersten avond ten paleize werd 
gehouden, was de diplomatieke wereld vertegenwoordigd door m. de 
budberg , ambassadeur van Rusland , en m. de galtz, ambassadeur 
van Pruissen. 
Bij de keizerin bevonden zich MadUe bouvet, lectrice der keizerin, 
de arts dr. louget , de schilders paul baudry en paul dubois 
