HET LEVEN VAN LOUIS PASTEUR. 
115 
en de bekende architect viollet-le-duc. Verder een schaar van hof- 
dames en kamerheeren. 
De andere dagen werden met jachtpartijen en feesten doorgebracht 
en pasteur kon niet nalaten de verzuchting te slaken : »je ne m’ennuie 
jamais que quand on m’amuse”. 
Maar — gelukkig hij had zijn microscoop en als bij het gewoel 
van het hof was ontvlucht, zat hij in zijn kamer en was bezig aan 
een wijnonderzoek , bespiedend de mycodermen. Op Zondagnamiddag 
werd pasteur zelfs uitgenoodigd om voor keizer en keizerin en het 
gansche hof eenige eenvoudige explicaties te geven van de nieuwste 
ontdekkingen op zijn terrein en die hofwereld vermoedde op dat 
oogenblik zeker niet, dat de kleinste ontdekking, gedaan in het labora- 
torium van pasteur, langer, veel langer, zou duren, dan het schit- 
terend decor en de verbazende weelde van het paleis de Tuillerien , 
van Fontainebleau en van Compiègne. 
Na dit intermezzo zette pasteur zijn werkzaam leven voort en 
wijdde al zijn krachten aan het bestudeeren van den zijdeworm en 
den wijn, twee kapitale middelen van bestaan voor Frankrijk , die 
dikwijls door ziekten der wormen en der wijngaarden kwijnden. Dit 
te verhelpen was een der idealen van den arbeidzamen man en daar- 
toe bracht hij, evenals vroeger, vaak lange tijden te Alais door, 
in ’t hartje van de zijde-industrie. Een en ander geschiedde dan 
natuurlijk op last van den Minister van Landbouw. 
En weêr zou hij uit dezen werkkring teruggeroepen worden door 
droeve omstandigheden. Zijn 12y 2 jarig dochtertje cecile bezweek 
23 Mei 1866 plotseling aan den typhus — en weêr opende het 
kerkhof van Arbois zijn poorten voor een der dierbaarste panden 
van PASTEUR. 
Daar lag zijn moeder en daar lagen zijne beide andere kinderen 
jeanne en CAMiLLE en daar lag zijn vader, joseph pasteur, die den 
bodem van Frankrijk had verdedigd als soldaat en gewerkt had aan den 
roem van het vaderland door de opvoeding van zulk een zoon ; daar 
sliep hij zijn laatsten slaap bij zijne kleinkinderen. 
Gewis, op dit kerkhof heeft pasteur, bij al wat hij reeds onder- 
vonden had, het bitterste leed der ziel leeren kennen. 
En toch is gelukkig die geslagen man niet verslagen ; hij bleef, 
zooals eenmaal zijn oude leermeester en vriend biot dat gezegd had, 
» alles verlichten wat hij aanraakte”, ook den geest en het hart van 
ieder die met hem in aanraking kwam. 
