TIJD EN KALENDER. 
139 
verwarring op te wegen , die dit in de gebruikelijke hoekverdeeling 
zou brengen. Men zou b.v. moeite hebben er aan te gewennen, 
dat de rechte hoek 60 en die van een gelijkzijdigen driehoek slechts 
40 graden zou tellen. 
Ook moet men niet meenen , dat een min of meer decimale hoek- 
en tijdverdeeling louter gemak zou brengen aan hen voor wie ze 
hoofdzakelijk worden uitgedacht. Zoo b.v. voor sterrenkundigen dan 
toch alleen bij geheel nieuwe waarnemingen en berekeningen , niet 
— gelijk veelvuldig het geval is — als die met oudere in verband 
moeten worden gebracht. Verwarringen en vergissingen zullen dan 
bovendien nu en dan haast onvermijdelijk zijn. 
Overigens zou het wel een wonder zijn , wanneer alle belang- 
hebbenden het over één dezer plannen (waarvan het eene het andere 
doodt) eens werden en gelijk van zelf spreekt is uitvoering in slechts 
enkele landen daarvan in ’t geheel niet raadzaam. Men mag het on- 
schatbare voorrecht niet prijs geven , dat de cirkel- en dagverdeeling 
over de geheele beschaafde wereld dezelfde is. 
De bezwaren aan den zonnetijd verbonden , die etmalen geeft van 
niet geheel gelijken duur, zijn naar ’t schijnt eerst in de 18de eeuw 
merkbaar gevoeld. Volgens mijne aanteekeningen uit een Fransch 
tijdschrift (de juiste bron kan ik tot mijn spijt niet aangeven) zou 
men aanvankelijk getracht hebben klokken te vervaardigen , die ten 
naasten bij met de zonnewijzers gelijken tred hielden en zou nog in 
1806 een dergelijke ,, horloge a équation” te Parijs bekroond zijn. 
Toch slaagde men slechts ten halve en zoo kwam men tot den 
middelbaren tijd, die het eerst te Genève zou ingevoerd zijn op 1 
Jan. 1780. Londen zou gevolgd zijn in 1792, Berlijn in 1810 en 
Parijs in 1816. Volgens hoefer zou deze verbetering het eerst in 
Frankrijk, bij koninklijke ordonnantie van 1828, zijn ingevoerd en 
de overige landen, het eerst Genève, dat voorbeeld gevolgd zijn. 1 
De middelbare tijd heeft dit met den zonnetijd gemeen , dat hij 
lokaal is. Alleen plaatsen onder denzelfden meridiaan, juist ten 
noorden of ten zuiden van elkander gelegen , zien de zon gelijktijdig 
opgaan , haar hoogsten stand bereiken en weder ondergaan — hebben 
1 Alb. d. Nat. 1891, bldz. 6. 
