UIT DE GESCHIEDENIS VAN DEN ZWAAN. 
149 
dat steeds vrij van ijs wordt gehouden en waar ze dagelijks eenige 
schepels gerst bekomen. Verder is het feit, dat om in ons land 
eigenaar van een » zwanendrift” te worden, de toestemming van den 
koning noodig is, 1 zonder twijfel nog een overblijfsel van dat oud- 
vorstelijk voorrecht. 
Of bij de oude volken de Zwaan is gedomestiseerd , hiervan is niets 
bekend. Alleen weet men , dat deze vogel in den Romeinschen keizer- 
tijd gemest werd : men naaide den jongen zwanen de oogleden dicht, 
ze werden dan, zegt plutarchüs, gemakkeljjker en spoediger vet! 
In de Middeleeuwen werd de Zwaan veel gegeten , hier en daar ook 
als geneesmiddel gebruikt. Zwaneveeren , nog beter het geheele vel van 
dezen vogel, bewezen goede diensten bij koliek, zooals uit de volgende 
rijmelarij blijkt, die wij — om der edele poezie wille — hier in 
haar geheel willen overschrijven: 
„Der Schwan , das traurig Thier, giebt zu der Artzeney 
Drey Slück , sein Feit, sein Feil, die Jungen auch dabey. 
Das Sckvvaneu-Fett erweicht, zertheilt, es lindert auch, 
In bösen Augen ist es öffters itn Gebrauch. 
Das Schwanen Feil das wird vor allen sehr gelobt, 
Wann etwan in dera Bauch der Colic-Schmerlzen tobt. 
In Hirsch-Marck und in Oei man junge Schwanen kocht, 
Das Podagra das Oei davon nicht wenig pocht.” 
Geen vogel, zegt baldamus zeer terecht, is, de arend en de 
nachtegaal misschien uitgezonderd, van de vroegste tijden tot op den 
huidigen dag , zoozeer door de dichters bezongen als de zwaan : 
zwanenzang , zwanenblankheid , zwanenhals , zwanentrots , zwanen- 
ridder , zwanenjonkvrouw — ziedaar woorden, welke in alle talen 
zoowel in proza als in poëzie duizende malen voorkomen. 
De zwaan was aan Apollo gewijd. De zielen van gestorven dichters 
gaan in zwanen over. Volgens de Grieksche mythe was kyknos (het 
Grieksehe woord kyknos heeft als gemeen zelfstandignaam woord de 
beteekenis van » Zwaan”) een zoon van Sthenelos. Hij heersekte over 
de Liguriërs. Toen zijn vriend Phaëton door den bliksem van Zeus 
getroffen werd, treurde hij zoo hevig en zóó lang over zijn dood, 
dat Apollo hem uit medelijden in een zwaan veranderde. 
Volgens de meening der Ouden zong de zwaan, als hij zijn einde 
voelde naderen, met »une voix basse , plaintre et funèbre’’ zijn dood- 
lied. Van daar, dat het laatste gedicht van een dichter » zwanenzang” 
1 Zie Album der Natuur 1877, bladz. 57 en 58. 
