BOEKBEOORDEELINGr. 
Het Planetenstelsel. Een wandkaart, uitgegeven door 
A VERSLüYS te Amsterdam. Prijs ƒ1. — opgeplakt op 
linnen f 1.75 
Om de waarheid te zeggen : ik ben niet voor afbeeldingen van het pla- 
netenstelsel. En nu boor ik den mij onbekenden teekenaar van deze wand- 
kaart en den verdienstelijken uitgever daarvan al over luid denken : »de 
hemel beware ons voor een recensent, die met zoo’n vooropgezet idee de 
pen opneemt!” Maar dat is het niet. Wat hier geleverd is, is knapjes 
uitgevoerd , volledig tot op onzen tijd en moge al het geheel zijn 
bestemd voor kinderen, er zijn dingen op de schoolkaart die maken, 
dat groote kinderen , kinderen die lang al aan de wetenschap doen , 
haar in hunne kamer aan den wand een plaatsje zullen gunnen , al 
ware ’t alleen maar om dat tabelletje bovenaan , dat zoo beknopt en 
volledig tal van gegevens samenvat , waarnaar men soms zoo wan- 
hopig zoeken kan. En dat de aangegeven verhoudingen tusschen de 
planeten onderling en de banen onderling juist zullen zijn betwijfel 
ik geen oogenblik , al heb ik ze niet — heusch niet! — nagemeten. 
Wat ik dan tegen deze kaart heb? Hetzelfde wat mijn onvergetelijken 
leermeester kaiser, boos maakte over elke voorstelling van het planeten- 
stelsel hetzij in den vorm van een planetarium , hetzij in teekening. 
Zulk een afbeelding bederft de ware voorstelling, of, laat ik liever 
zeggen , want een voorstelling laat zich van iets zoo groots niet vormen, 
zij maakt dat de onontwikkelde zich gaat verbeelden een voorstelling 
te hebben verkregen van het stelsel , terwijl hij zich die heeft gevormd 
van een earicatuur daarvan. 
De teekenaar moet dat gevoeld hebben toen hij, in de » Opmer- 
kingen” schreef: »De zon, voorgesteld op de schaal der planeten, 
zou een diameter van 112 c.M. hebben.” Hij moet, toen hij , door 
den nood gedrongen , de zon uit het zonnestelsel wegliet , gevoeld 
hebben dat als die Zon van 112 c.M. middellijn daar eens in ’t midden 
had kunnen staan en men dan , op dezelfde schaal de banen teekenende, 
er eens Mercurius , Venus en de Aarde bij had kunnen voegen , het 
geheel een gansch anderen indruk zou hebben gemaakt. Wat zouden 
zij zich hebben tentoongesteld in al hare nietigheid daar rond zwer- 
