DE PHASENLEER STELSELS MET TWEE COMPONENTEN, 
167 
om daarna elk der mogelijke phasencomplexen afzonderlijk te bespre- 
ken en de vraagstukken te behandelen , die er zich van zelf aan vast 
knoopen. Bij het eerste gedeelte van dien arbeid — het vraagstuk 
in zijn algemeenheid — stonden wij meer uitvoerig stil. Bij het tweede 
— de behandeling der verschillende combinaties van phasen — kun- 
nen wij uit den aard der zaak den boogleeraar niet op den voet 
volgen. Hier doen wij een greep en bepalen ons voor dit opstel tot 
het divariante stelsel vloeibaar-\-gasvormig met twee componenten , om ook 
daar nog uitermate kort in de behandeling te zijn. 
Bij de bepaling van den toestand van dit stelsel komen twee 
variabelen in aanmerking , de drukking en de temperatuur. De vraag 
komt aan de orde , hoe beiden met de samenstelling van het mengsel 
veranderen ; op het construeeren en bestudeeren van p X en t X 
lijnen komt het aan. Hier heeft prof v. d. waals met behulp van 
de Gibb’sche functie der vrije energie een theorie der binaire meng- 
sels gegeven , die schier alles omvat , wat men van het onderwerp 
wil weten : het gedrag van zulke mengsels bij alle mengingsverhou- 
dingen der componenten , bij alle drukkingen en temperaturen , ook 
bij de kritische. Hij drukt ten slotte alle eigenschappen in de specifieke 
constanten van aantrekking en dimensie der moleculen uit; dus in 
grootheden , die een physisehe beteekenis hebben. 
Het genoemde stelsel is niet alleen van theoretische maar ook 
van praktische beteekenis. Het distilleeren is een van de meest be- 
kende en meest gebruikelijke bewerkingen op laboratorium en fabriek. 
Een mengsel van twee vloeistoffen geeft in het algemeen een damp 
van een samenstelling , verschillend van die der vloeistof. Daarom 
is de distillatie een der doeltreffendste middelen , om zulk een meng- 
sel in zijn bestanddeelen zooveel mogelijk te scheiden. De praktijk 
heeft hier reeds veel te danken aan beschouwingen als die van bak- 
huis ROOZEBOOM en V. D. WAALS. 
Het binaire mengsel van vloeistoffen alcohol en water is wel een 
van de meest bekende. Zulk een mengsel, door gisting van een sui- 
kerhoudende vloeistof verkregen , wordt in de branderijen aan 
distillatie onderworpen , om den moutwijn te verkrijgen. De eerste 
distillatie levert een vocht op, dat ruw-nat heet en ruim 10 pet. 
alcohol bevat en laat in den koperen ketel een vloeibare rest 
achter, die geen alcohol meer bevat. Een distillatie van het ruw-nat 
geeft bet enkel-nat met omstreeks 22 pet. alcohol en laat weder 
een waterige vloeistof ln den ketel achter. Een derde distillatie, nu 
van enkel-nat, levert den moutwijn, die omstreeks 50 pet. alcohol 
