174 
DE PHASENLEER. STELSELS MET TWEE COMPONENTEN 
die de temperaturen aangeven , waarbij de verschillende mengsels 
van de componenten A en B denzelfden dampdruk bezitten , die in 
het boek ook uitvoerig behandeld en in diagrammen uiteengezet 
worden, laten wij met zooveel meer aan den lezer over. Wij merken 
op, dat deze lijnen zich nog meer aansluiten bij de omstandigheden, 
waaronder distillatie in de praktijk gewoonlijk plaats vindt. 
Enkele opmerkingen vinden hier nog een plaats. Een mengsel van 
salpeterzuur, dat bij 86° kookt en water met het kookpunt 100° 
vertoont een maximaal kookpunt van 120° onder dampkringsdruk, 
wat overeenkomt met een minimum van dampspanning bij die tem- 
peratuur. Bij het distilleeren kan men dus niet verder komen dan 
tot een rest met een kookpunt van 120°, die onveranderd overdis- 
tilleert; zij bevat 68 proc. zuur. Door toevoeging van water — 
den component met het hoogste kookpunt — daalt het kookpunt 
van het mengsel weder. Men hield vroeger het mengsel van 68 pet. 
salpeterzuur en 32 pet. water voor een scheikundige verbinding. Het 
beantwoordde vrij goed aan de formule 2 H N 0 3 , 3 H 2 O. Thans 
weet men beter. De samenstelling van dit mengsel met het hoogste 
constante kookpunt verandert met de drukking. 
Bij zoutzuur heeft men een soortgelijk verschijnsel. Het mengsel 
met het hoogste constante kookpunt bij een drukking van één atmosfeer 
110°, ligt hier bij een gehalte van 20 pc. chloorwaterstof. Ook hier 
heeft men geen scheikundige verbinding. Bij een drukking van 2,3 
atm. is de samenstelling van dit hoogst kokende zoutzuur 18 proc. 
chloorwaterstof en 82 proc. water. Is het niet merkwaardig, dat 
mengsels van chloorwaterstof met een kookpunt van 80° en van 
water met een kookpunt van -+* 100°, als regel niet koken bij een 
temperatuur daar tusschen gelegen (alleen zeer geconcentreerde doen 
dit), maar veelal bij een temperatuur boven 100°. Zeer eigenaardig is 
dien tengevolge het gedrag van zoutzuur (met minder dan 20 pet. H Cl) 
dat men distilleert. Eerst gaat een verdund zuur over , totdat de rest 
20 pet. zuur bevat. Daarna distilleert het zuur onveranderd over. 
Gaat men uit van een zuur met meer dan 20 pet. chloorwaterstof, 
dan distilleert eerst een zuur over, rijker aan chloorwaterstof, en laat 
een water rijker rest met hooger kookpunt achter. Weder wordt het 
zuur van 20 pet. bereikt en houdt de scheiding door de distillatie op. 
Wij beschouwden in de diagrammen alleen de punten gelegen op 
de vloeistof- en damplijnen. Het spreekt van zelf, dat ook de andere 
punten beteekenis hebben en dat alle te zamen het gedrag aangeven 
van een binair vloeistofmengsel onder verschillende drukkingen. Elk 
