TIJD EN KALENDEN 
DOOR 
Prof. R. S. TJADEN MODDERMAN 
Vervolg van blatlz, 147. 
Hoezeer onze moderne beschaving , in hoofdzaak aan de keidensche 
oudheid ontleend , den invloed van het Christendom heeft onder- 
vonden, springt duidelijk in ’t oog bij de geschiedenis van onzen 
kalender. Dit is trouwens begrijpelijk, want bij alle volken is de 
tijdregeling een voorname bemoeiing der geestelijkheid geweest. 
De veranderingen , voor en na in den Juliaanschen kalender aan- 
gebracht, zijn slechts ten deele als verbeteringen te beschouwen. 
Zeer ongelukkig waren o.a. de wijzigingen in den aanvang van het 
jaar beproefd. 
Op zich zelf doet het er weinig toe van waar men den kringloop 
aanvangt : hetzij bij een der vaste punten in de aardbaan (voorjaars- 
of najaars-nachteveningspunt , zomer- of winter-zonnestilstand), ’t zij 
van een tijd des jaars , waarop een voor de menschheid belangrijke 
gebeurtenis voorviel. Doch eens gekozen en een tijd lang gebezigd , 
was het in hooge mate gewenscht zich daaraan te houden , niet 
alleen voor den geschiedschrijver, maar voor ieder, die met vroegere 
tijden te rekenen heeft. Naast den oud-Romeinschen aan vang op 
1 Januari , die vooral in ’t dagelijksch leven nooit geheel is op- 
gegeven , zijn in de middeleeuwen, ja zelfs lang daarna, nog vele 
andere tijdstippen voor ’t begin van ’t nieuwe jaar in gebruik geweest. 
Zoo begon men in de Venetiaansche republiek, van haar ontstaan 
tot haar ondergang (1797), het jaar op 1 Maart; in Rusland, op 
1 September en in de pauselijke kanselarij, in de 11e en 12eeeuw, 
een tijdlang op 25 Maart. Wat zeer veel in gebruik is geweest was 
om het nieuwe jaar reeds op Kerstmis aan te vangen. 
