178 
TIJD EN' KALENDER. 
van den marktdag op prim. kal. en op de nonae zochten te beletten. 
Dit schijnt geduurd te hebben tot onder den Christen keizer constan- 
tijn, die, naar mommsen vermeldt, een edict uitvaardigde, volgens 
welk de marktdagen voortaan op de zondagen, en dus wekelijks, 
moesten gehouden worden. Die keuze kan vreemd schijnen , doch 
weet men ook heden ten dage in ’t zuiden weinig van zondagsrust 
en is het mogelijk , dat juist het van alle zijden samenkomen der 
bevolking voor de godsdienstoefeningen den Zondag voor marktdag 
bijzonder geschikt maakte. 
We zijn van jongs af gewoon aan de week, die door godsdienstige 
overleveringen geheiligd schijnt ; toch zal men bij eenig nadenken 
toegeven, dat zij, op zich zelf beschouwd, een weinig rationeele periode 
is. Voor 7 t getal zeven, de som der dagen die zij tot een hoogere 
tijdseenheid bijeenvoegt , dat wegens zijn ondeelbaarheid bij maten 
en gewichten geen toepassing vindt , pleit niets anders dan zijn ver- 
meende heiligheid. 1 Ook lijdt de week aan het groote gebrek , dat 
zij noch onderdeel van de maand is , noch van ’t jaar. 
Overigens is de oorsprong der week wel niet twijfelachtig en in 
de vier maanphasen te zoeken, waarvan de duur ongeveer 7 8 / s dag 
bedraagt. Hierop wijst ook de naam in de Germaansche talen :» week” 
(Eng. en Holl.) »Woche” (Hgd.), »vecka” (Zw.), die men met het 
Latijnsche »vices” en 7 t oud-Hoogduitsche »wihsal” of » wolkar 7 in 
verband heeft gebracht. 
Een verbetering was het nomineren van de dagen der maand , 
waarvan men reeds van de 3^e eeuw af voorbeelden gevonden heeft. 
Toch hield men zich tot in de 13de eeuw in oorkonden en chronieken 
doorgaans aan de benoemingswijze der Romeinen. Dezen gingen van 
drie vaste datums uit, oorspronkelijk ongeveer overeenkomende met 
die van nieuwe maan, eerste kwartier en volle maan, den lsten 
(»kalendis”) den 5den of 7 tien (»nonis”) en den 13den of 15den 
1 Van outls wa9 7 een myatisch gel al, niet alleen in Egypte en Azië, doch ook bij 
de Grieken en Romeinen. De natuur, meende men, bevoorrechtte dat getal: getuige 
de zeven planeten en de pleiaden (zevengesternte), alsook de ontwikkelingsperioden van 
den mensch. Met 7 maanden breken de eerste tanden door en met 7 jaar begint de 
tandwisseling, met 2X7 jaar wordt de mensch manbaar en met 3X7 jaar is zijn 
wasdom voltooid. Voorts waren er 7 wonderen der wereld, had Griekenland 7 wijzen, 
enz. De geleerde M. VARRO, tijdgenoot van CAESAR en CICERO, 9chreef uitvoerig over 
dit onderwerp. Uit zijn verloren gegaan werk deelt AULUS GELLIUS ! t een en ander mede . 
