TIJD EN KALENDER. 
181 
dat de eeuwjaren voortaan geen schrikkeljaren zouden zjjn , tenzij 
deelbaar door 400 , waardoor van de 100 schrikkeldagen in vier 
eeuwen er drie vervielen, bijgevolg de Juliaansche eeuw gemiddeld 
met 18 uur verkort werd. Het voorjaars-nachteveningspunt , dat 
destijds nog niet hinderlijk vervroegd was, zou dan voor langen 
tijd gefixeerd zijn Dan had men ook den gebruikelijken vierjarigen 
schrikkeldag zoolang kunnen laten uitvallen , totdat het begin der lente 
wederom op 21 Maart viel, of eindelijk had men den Paaschdag minder 
beweeglijk kunnen maken, b.v. door dien op den eersten Zondag 
in April te stellen. Al die plannen waren reeds veel vroeger voor- 
gesteld en zijn zeker ook door de commissie overwogen (wat althans 
vaststaat wat het laatst genoemde betreft), doch — zooals het meer 
gaat bij al te lang gerekte beraadslagingen — per slot van rekening 
koos men het minst doelmatige, het schrappingsplan van den 
Italiaanschen arts aloisio lilio, ruim twee eeuwen vroeger reeds 
voorgesteld door johannes von muris. 1 
De invoering van den nieuwen stijl heeft veel verwarring in de 
chronologie veroorzaakt. Stellig zou dit minder het geval zijn ge- 
weest, als de nieuwe tijdrekening, waarover men lang doende was, 
(reeds in 1476 had paus sixtus iv daarvoor den wis- en sterren- 
kundige REGiOMONTANUs naar Rome laten komen) nog vóór de kerk- 
hervorming haar beslag gekregen had. 
Waarschijnlijk was zij dan in de westersche landen meer gelijk- 
tijdig ingevoerd. Doch nu werd alleen in echt Katholieke rijken on 
middellijk aan het pauselijk bevel gehoorzaamd. Zoo in Spanje , Por- 
tugal en in Italië, hoewel in het laatste land, met uitzondering van 
Pisa en Florence, die eerst in 1750 den nieuwen stijl aannamen. Ook 
Frankrijk volgde spoedig, nog in Dec. 1582. 
Daarentegen bleef men in de landen , waar de protestanten de 
macht hadden, aan de Juliaansche tijdrekening getrouw. Men zag in 
de roomsche nieuwigheid een listige poging om in de gezuiverde 
kerk weer papisterijen binnen te smokkelen en spotte met den paus, 
wiens hoogheidswaanzin nu zoo ver geklommen was, dat hij zelfs 
de beweging der hemellichamen wilde regelen. 
Gedurende de geheele 1 7de eeuw had men in Duitschland een 
1 Het plan om schrikkeldagen over te slaan was reeds in de 13e eeuw voorgesteld 
door den Schotschen monnik SACROBOSCO (f in 1256) en dat om het voorjaarsnacht- 
eveningspunt te fueeren waarop het was, is in 1513 aangegeven door een Nederlander, 
FAÜLUS VAN MIDDELBURG, hoogleevaar te Padua. 
