182 
TIJD EN KALENDER. 
roomsche en een protestantsche dagnoteering en een eindeloos twist- 
geschrijf tusschen katholieke geestelijken en hervormde geleerden. 
Eindelijk, in Februari 1700, gingen de protestanten aldaar tot den 
nieuwen stijl over , vooral door toedoen van leibnitz en van weigel, 
hoogleeraar in de wiskunde te Jena. Zweden volgde in 1750 en nog 
twee jaar later Engeland. 
Wat ons land aangaat, in de provincies Holland en Zeeland is de 
niéuwe stijl vroeg ingevoerd en werd daartoe de dag na Drie Koningen, 
7 Jan. 1583, als de 17de genoteerd. Dit geschiedde ten gevalle van 
anjou en ook in Utrecht zou men bijna daartoe zijn overgegaan. 
Doch daags vóór de afkondiging ontvingen de Staten aldaar het be- 
richt van den aanslag op Antwerpen, (»Fransche furie’*) wat hen 
zoo ontstemde, dat zij het besluit introkken. Ook Gelderland, Overijssel, 
Friesland en de Ommelanden bleven nog tot 1700 den ouden stijl 
getrouw. Daarentegen was men in de stad Groningen, in 1580 door 
renneberg weer in Spaansche handen gebracht, reeds op 10/20 Feb. 
1583 tot de nieuwe tijdrekening overgegaan. Doch toen in 1594, 
na de verovering door prins maurits, de hervormden weer aan het 
roer kwamen , keerde men tot den ouden stij! terug, en eerst bij besluit 
van de Staten van 30 Dec. 1 700 werd andermaal de nieuwe ingevoerd. 
Naar den lezer bekend zal zijn, is ook het Gregoriaansche jaar nog 
iets te lang. Daar wij in vier eeuwen 97 schrikkeljaren hebben 
(drie minder dan caesar ) is de gemiddelde duur: 
97- 
365 = 365,2425000 dagen. 
De werkelijke duur is : 365,2422169 » 
Ons jaar is dus te lang 0,0002831 » 
wat één dag te veel is op 353272 jaar. 
De meest praktische verbetering zou zijn , dat men van de schrik- 
keljaren , die wij op de door 400 deelbare eeuwjaren nog behouden 
hebben, diegene liet uitvallen, welke tevens door 4000 deelbaar zijn. 
Dus wèl een schrikkeljaar in *t jaar 2000, 3000, 5000 enz., maar 
niet in 4000, 8000, 12000, en verv. De gemiddelde duur vaneen 
jaar zou dan worden : 
4000 
1 
365 - — = 365,2422500 d. 
Daar de ware duur op: 365,2422169 d 
gerekend wordt, is dat nog: 0,0000331 d, 
