TIJD EN KALENDER. 
183 
te veel, of één dag op 302 1 1 V 2 jaai'. Het is evenwel duidelijk , dat 
men deze verbetering gerust aan ’t nageslacht kan overlaten, aange- 
zien eerst in het jaar 4000 de eerste schrikkeldag komt, dien men 
zou moeten overslaan. 
Al dit getob met den tijd , dat eeuwen lang veel hersenarbeid , 
papier en inkt kostte en herhaaldelijk twisten en beroeringen ver- 
oorzaakte, was ’t gevolg hiervan, dat men het weinig rationeele 
vraagstuk trachtte op te lossen om twee geheel verschillende tijd- 
maten met elkander te doen rijmen. Het kwam toch hierop neer, 
dat men zoeken moest hoeveel jaren van beurtelings 365 en 366 heele 
dagen noodig waren , zóó dat de som van de dagen gedeeld door die 
der jaren gelijk werd aan 365,2422169. En de schamele winst van 
dat alles was , dat het voorjaarsnachteveningspunt om denzelfden 
datum bleef schommelen , als waarop het in ’t jaar 325 na Chr. viel 
en dat de jaargetijden in dezelfde maanden bleven vallen. 
Alleen ons gemiddeld , zoo men wil ons theoretisch jaar, is gelijk 
aan het tropische. Want de jaren, waarmee wij werkelijk rekenen, 
zijn terwille van de tweede tijdmaat op heele dagen afgepast en 
daardoor in gewone jaren te kort en in schrikkeljaren te lang. 
Wegens de geringe deelbaarheid van 365 en 366 zijn de aldus 
verkregen kunstjaren slecht onder te verdeelen. Van de eenige goede 
afpassing, die ’t eerste cijfer toelaat, (factoren 5 en 73) wordt, 
behalve een enkele maal in de meteorologie, geen gebruik gemaakt,, 
terwijl het tweede, (factoren 2, 3 en 61) als alleen geldend voor 
een schrikkeljaar, minder in aanmerking komt. 
Welke fraaie verdeeling van ’t jaar had men kunnen maken, als 
de aarde juist in 360 dagen haar omloop volbracht ! Hadden de 
gelijkheids-mannen van de eerste Fransche republiek kans gezien 
haar daartoe te dwingen , dan zouden zij dit zeker niet nagelaten 
hebben. Want hun onvermogen in dezen weerhield ze niet om ’t 
jaar in 12 maanden te verdeelen van 30 dagen (3 decaden) en van 
de 5 of 6 overblijvende maakten zij zich af door ze als »sansculottides” 
aan openbare feesten te besteden. 
Niettemin waren de ons door de natuur in een jaar gegeven dagen 
wel iets beter tot groepen saam te voegen geweest , dan men gedaan 
heeft. Sedert caesar tellen van de 12 maanden zeven 31 , vier 30 
en één 28 dagen. De laatste valt in ’t eerste kwartaal en van de 
zeven van 31 komen er drie in ’t eerste , vier in het tweede halfjaar. 
