EEN EN ANDER OVER DE VLINDER POP 
213 
deeltjes (bacteriën , overblijfsels van onnut geworden weefsel, etc.) te 
omsluiten en geheel of gedeeltelijk om te zetten of te verteren. Reeds 
kort daarna vond kowalewski , dat deze cellen (phagocyten) ook bij 
de gedaanteverwisseling der insecten werkzaam waren. Zij sloopten 
de onnut geworden larvenorganen en voerden de nog bruikbare resten 
naar de plaatsen waar de vorming van de nieuwe , imaginale organen 
geschiedde. Deze laatste mochten beschouwd worden als te ontstaan 
uit aanvankelijk in hare ontwikkeling vertraagde of teruggehouden 
kiemen. En zoo scheen de gang der metamorphose tot eene goed aan- 
eengesloten reeks van verschijnselen teruggebracht. Al spoedig echter 
werden lacunes ontdekt: men had te snel gegeneraliseerd. Het onder- 
zoek n.1. had zich aanvankelijk bijna uitsluitend over tweevleugelige 
insecten (Diptera) uitgestrekt, bij wier gedaanteverwisseling inderdaad 
de phagocyten eene groote rol spelen. Toen later ook vertegenwoor- 
digers van andere insectenorden en daaronder ook vlinders werden 
onderzocht, bleken de phagocyten bij de metamorphose dier soorten 
heel wat minder werkzaam te zijn. 
De taak der phagocyten is bij de vlinders van zeer bescheiden 
aard. De omzettingen in de vlinderpop worden op dit oogenblik in 
de eerste plaats als een chemisch ontbindingsproces beschouwd , waarbij 
versleten en nutteloos geworden weefsels in hunne bestanddeelen uit- 
eenvallen en waarbij de taak der phagocyten secondair is. De oorzaak 
der weefselontbinding zijn zij niet , de meening dat zij de metamor- 
phose op gang brengen wordt meer en meer verlaten. Ook de theorie, 
dat de rijping der geslachtsdeelen de oorzaak voor het beginnen der 
gedaanteverwisseling zou zijn , vindt weinig steun meer. Ging toch 
de stoot van de geslachtsrijping uit , dan zouden gecastreerde rupsen 
het zeker nooit tot den vlinderstaat brengen. Proeven o.a. van j. th. 
oudemans toonden echter aan , dat castreering van rupsen voor de 
gedaanteverwisseling geen beletsel is. Verschillende onderzoekingen , 
waaronder vooral die van bataillon , wijzen er op , dat de motor 
voor de metamorphose moet worden gezocht in eene intoxicatie ten- 
gevolge van slijting of onvoldoend gebruik der excretieorganen. Zoo 
bleek dezen , dat bij den overgang van rups tot pop het verbruik 
van zuurstof even groot blijft, doch de uitscheiding van koolzuur 
aanmerkelijk vermindert. Het gas C 0 2 moet derhalve in de weefsels 
worden opgehoopt , waardoor eene gedeeltelijke verstikking ontstaat , 
die sommige weefsels tot ontbinding kan voeren en de kiemen van 
andere tot een begin van ontwikkeling kan prikkelen. Welke diep 
