228 
EEN STUKJE OUDE GESCHIEDENIS. 
baar door den Rijn daarheen gebracht is, en dat dus in vroegeren 
tijd de Rijn , over het Zuid-Oosten van Engeland stroomende , zijn 
wateren op die plaatsen of meer westelijk in de Noordzee heeft ge- 
stort. Hoe dit te verklaren is wanneer wp denken aan de zee 
tusschen Groot Brittanje en het vaste land van Europa ? Op goede 
gronden wordt algemeen aangenomen , dat kort vóór het begin van 
den ijstijd een stilstand is gekomen in een voortdurende daling van 
den bodem , waarvan men zoowel in Nederland en België als in 
Engeland de onmiskenbare bewijzen gevonden heeft. Zelfs had toen 
plaats een rijzing van den bodem , waardoor de zuidelijke helft der 
Noordzee drooggelegd en Engeland met het vaste land vereenigd werd. 
Toen stroomde daar de grootvorst van Europa’s stroomen over den 
drooggelegden bodem der Noordzee heen naar Engeland en zette zoowel 
in Engeland, meer bepaald in Norfolk, als in Nederland, in Limburg, 
zand en klei af. Die rijzing van den bodem werd in den ijstijd gevolgd 
door een langzame daling, Engeland werd weer afgescheiden en de 
Rijn en Maas werden daardoor in hun loop in westelijke richting tot 
aan de grenzen van ons land verkort. 
In 1896 reeds is door Engelsche geleerden , die de vóór den 
ijstijd gevormde lagen van Norfolk hadden onderzocht, er op gewezen 
dat de Rijn , voordat hij Engeland bereikte , over een of ander ge- 
deelte van Nederland moet gestroomd hebben , zoodat men misschien 
eenmaal in ons land soortgelijke lagen vinden zou ; de gelijkwaardig- 
heid van de lagen , de gelijke ouderdom , zou dan moeten blijken uit 
de overeenkomst in fossielen , van planten zoowel als van dieren. 
Men had nl. uit de bedoelde lagen van Norfolk tal van zeer merk- 
waardige overblijfselen van zoogdieren en planten beschreven. Die 
gelijkwaardige lagen heeft men thans in ons land aangetoond. 
Een der belangrijkste steenfabrieken in Limburg is die der firma 
canoy— HERFKENs, nabij den rand der Jammerdaalseke heide bij 
Tegelen , waar de kleilaag tot 8 meter dik is. Bij het graven hierin 
zijn fossiele overblijfselen gevonden van zoogdieren die door prof. 
dubojs zijn gedetermineerd, en wat blijkt nu? Zij zijn ongeveer van 
dezelfde soorten afkomstig als die gevonden zijn in de overeenkom- 
stige lagen van Norfolk in Engeland , beide vormingen zijn dus ook 
gelijktijdig afgezet, want zij bevatten gelijke fossiele vormen. Deze zijn 
bovendien zeer merkwaardig voor een land als het onze ; prof. dubois 
heeft o.a. gevonden overblijfselen van vier hertsoorten , twee van deze 
belmoren tot een type, dat onder de levende herten niet meer voor- 
