EEN STUKJE OUDE G ESC Hl EDEN TS. 
231 
Inmiddels mocht prof. dubois voor zijn onderzoekingen groote be- 
langstelling ondervinden ook van geologen uit Engeland en België , waar 
nu ook een soortgelijke formatie blijkt voor te komen. De klei der 
Belgische Kempen namelijk , die men meestal voor oud-diluviaal 
(Moséen) hield , kon hij door een hem toegezonden hoorn van een 
enkele hertsoort, als gel ijk waardig met die van Tegelen bepalen. Het 
geheele » quaternaire’’ van België moet nu gerevideerd worden, dat 
wil zeggen de geologie van al de jongere en oppervlakkige lagen, en 
daar de kennis van deze ook een bij uitstek praktische strekking heeft , 
is dat een triomf welke de palaeontologie, een naar het schijnt bij uit- 
stek onpraktische wetenschap, aldus juist door dit praktisch resultaat 
viert. Men weet nu, dat men van de Schelde tot de Maas de pliocene 
klei, welke bij Turnhout reeds een geheele industrie van steenbakkerijen 
voedt , te verwachten heeft. Een der Belgische geologen , baron von 
ertborn , had , op stratigrafische gronden , reeds 30 jaar lang de 
thans bevestigde voorstelling uitgesproken , doch bleef daarin vrij 
wel alleen staan. De formatie is juist van het eind van de tertiaire 
periode, onmiddellijk vóór den ijstijd, met nog iets wanner klimaat 
en vele zoogdieren van tertiaire typen. Ook de Pithecanthropus van 
Java was ongeveer van dien tijd. 
Mag ik nog enkele bijzonderheden, mij door prof. dubois mede- 
gedeeld , aan de bovenstaande toevoegen ? 
»Een langdurige strijd onder de Belgische geologen gold de 
quaternaire lagen , en onder deze vooral het Moséen , dat zij bijna 
algemeen voor de oudste afdeeling van dat Quaternair (Diluvium of 
Pleistoceen) hielden. Bij die laatste meening heeft zich ook onze land- 
genoot LORiÉ aangesloten. Maar eenigen vermoedden ook, dat daarmede 
iets niet in den haak was. De palaeontologische basis der classificatie 
van de quaternaire lagen heeft namelijk altijd veel te wenschen over- 
gelaten , en toch is die basis de eenige betrouwbare. 
De gangbaie indeeling van het Belgische Diluvium is deze (van 
boven af gerekend) : 
Q 4 . Flandrien ; 
Q 3 . Hesbayen ; 
Q 2 . Campiniën ; 
Qj. Moséen ; 
Wat de laatste, diepste, afdeeling betreft, had van ertborn op- 
gemerkt dat de uit zoet water bezonken klei en zanden (welke 
haar hoofdzakelijk samenstellen) altijd evenwijdig rusten op de 
