280 
EEN JAAR VAN WONDEREN. 
Te Hoorn werd op Hemelvaartsdag een kind geboren zonder armen 
of beenen ; overigens was de kleine geheel normaal. Dit kind is »in 
het heymelijcke ghedoopt van eenen Arminiaenschen Predieant cnde 
Maritgen genoemt.” 
Hiermede is ons land afgehandeld, en gaan we naar Weenen. Daar 
vielen zware onweersbuien, en »ongetempertheden.” 
Vooral viel er een zware bui in den avond van 4 Juli, en onmid- 
dellijk nadat het onweer, waarbij veel hagel viel, was afgedreven, zag 
men in den Donau zeldzame wormen, » zijnde geel-groen en ook 
goudvervig.” Zij hadden geen voeten, maar zij hadden een staart als 
een kwast van garen, waarmede zij zich aan de takken der boomen 
vasthechteden. 
De kop, welke op een kindsaangezicht leek, en het voorlijf waren 
stijf en onbeweeglijk. De gansche worm was »als een ghehult ende 
ghebunselt, ofte gheswechtelt kindeken.” Baudartius bezat het »af- 
conterfeytsel” van zoo’n worm. 
In Boheme, bij Rakonits, had men een »steen-clippe, die zeepe 
gaf tot behoef van veel arme lieden die haer daar mede geneezen, 
maer de Rijcke en was zij niet seer voorderlijck, ten ware dat sij 
de selfde van de arme luyden cochten.” 
Breslau werd dubbel getroffen. Eerst had men daar een groote 
menigte van sprinkhanen, zoo dicht op elkaar in de lucht »vlieghende 
en wimmelende”, alsof het een zware wolk was. 
Later in September vielen er bij een zwaar on weder hagelsteenen 
die een pond wogen. Groote schade werd aangericht, en de kerk te 
Nieu-marckt, vier uur van Breslau gelegen, stortte in. 
Uit den Bijbel is bekend, dat er Manna uit den Hemel viel, doch 
veel wonderbaarlijkers geschiedde te Overburckheim in den Elsas. In 
een vlak open veld kwelde een groote hoeveelheid meel uit den grond 
op, alsof het water ware. 
De arme lui bakten er brood van, dat zeer goed smaakte. Voor- 
namelijk werd het gebruikt voor pap en brei voor kleine kinderen. 
»Bloet-teeckenen” kwamen veel voor. Zoo in het Darmstadsche 
gebied te Eberstad, te Ressingen, waar men bloedteekens en bloed- 
vlokken aan de huizen, steenen, op de tuinen en heggen vond. Ook 
een jaar te voren had men overal op de bladeren der boomen bloed 
gevonden. 
Te Meienveld werden de strijkstokken en seizen der maaiers in het 
veld, alsook ander gereedschap en wat zij verder bij zich hadden, bloedrood 
