UIT DE GESCHIEDENIS YAN DE DUIF. 
311 
gevolge van de Kruistochten , maar ook door het handelsverkeer der 
Hollanders, naar westelijk Europa gekomen. Wel had men hier reeds 
vroeger duiventeelt bedreven — zoo verordende karel de groote dit 
voor zijn pachthoeven in de »Kapitulariën” — maar een werkelijke 
liefhebberij had zich niet ontwikkeld , men hield alleen veldvluchters. 
Deze zullen onzen Hollandschen vrouwen uit de 13de en volgende eeuwen 
ook den duivendrek geleverd hebben , waarmee zij het linnen insmeerden, 
eer zij het klodderend doopten en dompelden in de waschtobbe om het 
te wasschen : duivendrek toch verving bij de lagere klassen lang de plaats 
van zeep. 1 »Oude lieden,” zegt hofdijk in Ons Voorgeslacht , „heugt 
het nog, hoe op sommige plaatsen het wasschen met zeep slechts door 
enkele vrouwen werd uitgeoefend , die als waschloon voor een hoofd- 
doek een ei ontvingen.” Omstreeks 1550 verminderde het gebruik van 
duivenmest bij het wasschen. 
Dat de duivensport niet eerder in W. Europa tot bloei kwam, moet ook 
toegeschreven worden aan het feit , dat men deze liefhebberij in de 
middeleeuwen trachtte te onderdrukken door ze strafbaar te stellen. 
Zoo verbood men in 1299 in Neurenberg het houden van duiven op poene 
van 50 pond boete. In Frankrijk was het houden van duiven een 
voorrecht van den adel en daarom werden deze dieren dikwijls door 
het volk vervolgd. Maar, zooals gezegd, tegen het einde der 15 J eeeuw 
kwamen door het handelsverkeer der Hollanders eenige Aziatische 
rasduiven naar W. Europa en sedert dien heeft zich de liefhebberij 
voor de duivenfokkerij meer en meer verbreid. Holland en België zijn 
de Europeesche landen , waar de liefhebberij voor duiven reeds in de 
16de eeuw in vollen bloei stond en van hieruit zullen zij zich over 
Engeland, Frankrijk, Duitschland enz. verbreid hebben. 
Konrad gesner (1555) noemt alleen veldduiven , tamme duiven 
(»Zam Schlagtuben” of > Welschtuben”) en Russische duiven (Ghösslet- 
Tuben”). 
De Italiaan androvandi (1600) wijst reeds met nadruk op de Hol- 
landsche duiventeelt; hij beschrijft als inlandsche rassen glad en veder- 
pootige veldvluchters en een groote breedborstige soort , Tronso of 
Isturnellato genoemd (De Romeinsche duif?); als buitenlandsche de 
Lokduif, de gekuifde Cyprische (de Raadsheerduif waarschijnlijk) , den 
gladpootigen gekuifden kropper (waarschpnlijk de duitsche kropper) en 
den Hollandschen kropper met lange en bevederde pooten, verder de 
1 LEEGWATER, Kleyn Chronykjen 10. 
