HEIDEVELDEN. 
341 
van 1 d.M. tot een halven M., waarop niet alleen heide groeit, 
maar ook slechte grassen zich ontwikkelen en men vindt er plekken, 
waarop de plantengroei zoo welig is dat er humus- en veen- 
vorming plaats heeft. Vooral in vroegeren tijd hadden dorpen en ge- 
huchten veel belang bij een goed heideveld. In de eerste plaats gaf 
een goed veld goede schapenweide, die op hoogen prijs werd gesteld 
in den tijd toen de schapenhouderij nog eene belangrijke tak van de 
Drentsehe veeteelt was, wat zij thans niet overal meer is. Voorts 
werd toen veel heide afgestoken en gemaaid, om als strooisel in de 
potstallen en voor veevoedering te dienen. Er was zelfs een tijd waarin 
in oostelijk Drenthe eenige handel werd gedreven in gemaaide heide 
als vee voedsel, evenals in rogge- en haverstroo. In de jaren 1870 
tot 1885 werd te Schoonloo veel heide tegen ƒ3 a ƒ4: per wagen- 
vracht verkocht, die door landbouwers uit Borger, Buinen, Brouwen, 
Gasselte en van elders werd aangebracht. Ook leveren de heidevelden 
de jaarlijks benoodigde brandstof aan vele plaatsen in Drente. Om 
die brandstof te bekomen brandt men eerst de heide bij kleine 
plekjes af, waardoor er in ’t voorjaar aldaar zooveel heidebranden 
ontstaan , dal, we op droge dagen in April en Mei soms op 
meer dan tien plaatsen tegelijk de dikke rookwolken van heidebrand 
zien opstijgen en zoo vaak des avonds na zonsondergang een hollen 
vuurgloed waarnemen. Na dien brand worden plakken van 1^ d.M. 
breedte bij 3 d.M. lengte en ter dikte van ongeveer een halve d.M. afge- 
stoken en gedroogd, die men zodden of zoden noemt. Donderde 
wagenvrachten van deze brandstof worden van het Ellertsveld en 
van andere Drentsehe heidevelden jaarlijks ingehaald. Zodden waren 
ten tijde, waarin er nog accijns van de turf geheven werd, van die 
belasting vrijgesteld, waarom er in dien tijd nog meer gebruik van 
werd gemaakt dan na de afschaffing van die belasting. Eindelijk nog 
werden groote hoeveelheden heideplaggen afgestoken ; want voor 10 a 15 
jaren verbruikte elk landbouwer, die een volledig boerenbeslag had, 
per jaar 1800 tot 2000 hoopen van die plaggen als strooisel in de 
schapenstallen. Een hoop bestaat uit 10 plaggen, eene plag heeft 
een gemiddelde oppervlakte van 25 d.M. 2 , zoodat voor 2000 hoopen 
een halve hectare van het beste heiveld werd kaalgeschoren, waardoor 
de plantengroei zooveel achteruitging, dat er tien of meer jaren verlie- 
pen, voor men van hetzelfde veld weer plaggen steken kon. En 
waar nu 10 a 12 landbouwers in een dorp of gehucht wonen, daar 
