HEIDEVELDEN. 
347 
Deze ongescheiden waar of boermarke bestaal uit gronden, die bjj 
de verdeeling van 1850 öf niet scheidbaar waren, öf uit wegen, 
die met het oog op latere ontginning of verandering van gebruik 
en bestemming niet aan verdeelde perceelen zijn aangesloten. De 
voornaamste waarde der ongescheiden marke bestaat uit het hout- 
gewas op en langs straten en wegen in en buiten de dorpen , op 
niet verdeelden grond. De jaarlijksche opbrengst van houtverkoop , 
die van huur van de marke als jachtveld en andere , worden als de 
voordeelen van die marke gewoonlijk eenmaal per jaar door de bewaar- 
deelden verdeeld. Eene boerschap heeft echter nog meer dan de 
bovengenoemde lasten en plichten gemeen , als o.a. het onderhoud 
van de scheperswoning , het voor gemeenschappelijk rekening houden 
van een dekstier en dergelijke. Ontstaat daarbij verschil van meening, 
dan wordt terstond met eene gerechteljjke scheiding van de onge- 
scheiden marke gedreigd. Slechts eenmaal heeft dergelijke scheiding 
door rechterlijke tusschenkomst plaats gehad, n.1. te Tinaarloo, gem. 
Vries, in het jaar 1891. 
In de eerstvolgende jaren na de scheiding werd er in het dage- 
lijksch leven veel getwist over de wettigheid van het als eigendom 
verkregen heideveld. Kleine landbouwers , aan wie geen heideveld 
was toegedeeld , achtten zich in hunne rechten verkort. Procedures 
zijn er voorzoover bekend niet over gevoerd en zouden ook niet ten 
voordeele van de ontevredenen zijn beslist. Want zij, die een zooge- 
naamd vorrel , half-vorrel of kleiner gedeelte voor die scheiding 
konden doen gelden , hadden reeds ten deele vóór dien tijd hunne 
titels van herkomst of eigendom in bezit ; anderen konden dat recht 
toonen of bewijzen door een bekende deelneming in de lasten aan 
onderhoud van dijken , wegen , bruggen , aan grondbelasting , enz. 
Zeer kleine landbouwers waren van die lasten vrijgesteld in den tijd 
toen men nog niet aan veldscheiding dacht en , nu het veld ge- 
scheiden werd deelden zij ook niet in het eigendomsrecht , maar 
werden daarom toch niet geheel uitgesloten van het gebruik van dat 
veld. Zoowel om dezen te helpen als met het oog op de toekomst , 
bij eventueele ontginning, werden vele ,, strepen” onverdeeld gela- 
ten maar bleven als veldwegen ongescheiden, zoodat de niet-bewaar- 
deelden er het vrije gebruik van plaggen steken behielden. Tal van 
toeeigeningen van heide en plaggen, ook uit de verdeelde gronden, worden 
over het hoofd gezien of wel oogluikend toegelaten en het eigendoms • 
