HEIDEVELDEN. 
351 
landbouwer of daglooner begonnen , niet terstond het gewenscht resultaat 
geleverd , al zijn enkele perceelen vroeger ontgonnen grond later 
weer tot heide overgegaan, omdat de landman zijne moeite niet 
beloond achtte door de opbrengst — toch is het zeker dat een 
groot deel van dezen bodem, bij doelmatige bewerking en bemesting, 
kan worden gebracht tot eene opbrengst , die menig arbeidersgezin 
belangrijk steunen kan bij den strijd om het bestaan , die den 
werkman voordeelen geeft van het werk in dagen of weken van 
werkeloosheid of in ledige uren verricht. Vele landbouwwerkzaam- 
heden moeten in bepaalde tijden van het jaar geschieden, waardoor 
dit bedrijf nu eens overvloedig, dan weer te weinig werk geeft. Eene 
ontginning van woesten grond tot bouwland verschaft ook in de 
wintermaanden veel werk, waarvoor zij, uit een sociaal oogpunt 
beschouwd , zoo uitermate geschikt en aanbevelenswaardig is. 
Om deze en meer andere belangrijke redenen mogen die onder- 
nemingen in aller belangstelling worden aanbevolen. Met welgevallen 
zien we den tijd naderen , waarin de hulpmiddelen , als heide en plaggen , 
die de landbouw tot nog toe door het heideveld bekwam , meer kunnen 
gemist worden en men het bezit of gebruik daarvan ten bate van dit 
bedrijf niet meer zooals vroeger strikt noodig acht. Of echter het gebruik 
van spade en ploeg , totnogtoe hoofdzakelijk voor de bewerking van 
Drentschen bouwgrond en groenland in dienst gesteld , zich in de 
toekomst zoo ver uitbreiden zal , dat al het heideveld tot winst- 
gevenden grond zal worden gemaakt? De Drentsche landbouwer van 
dezen tijd gelooft het niet en is van nature geen vriend van ondernemingen, 
waarin kapitaal belegd wordt, dat niet terstond winst levert ; zij worden 
door hem als eene gevaarlijke speculatie beschouwd. Maar dat de moeite 
en zorg , waarmede vorige geslachten hunne bouw en groenlanden hebben 
aangelegd op eenen bodem , welke vóór die ontginning zeker even als het 
thans nog in natuurstaat verkeerende heideveld schraal en onvruchtbaar 
was , niet onbeloond zijn gebleven , schijnt ons een waarborg voor eene 
duurzame belooning voor het werk der heideontginning. Bij eene 
toenemende bevolking zal de noodzakelijkheid tot vermeerdering van 
cultuurgronden zich allengs meer opdringen aan de geslachten die 
komen zullen. Eene toenemende nijverheid en vooral eene uitbreiding 
van het net van verkeerswegen zal de waarde van den grond 
doen stijgen en eenmaal zal de tijd komen , waarop deze toch voor 
betere doeleinden geschikte bodem uit zijn eeuwenouden toestand 
