ERNST MACH 
DOOR 
Dr. J. E. ENKLAAR, 
Mach is een schrijver, dien ik aan de meeste mijner lezers niet meer 
behoef voor te stellen. Hij is bekend genoeg, meer evenwel als wijs- 
geer dan als natuurkundige. En toch is hij van professie het laatste 
en ligt zijn beste werk op dit gebied. Als wijsgeer is Mach consequent 
positivist. Als zoodanig is hij de vertegenwoordiger van een monisme, 
dat principieel geen verschil ziet tusschen het physische en het psy- 
chische en beiden langs dehzelfden weg en met dezelfde beginselen wil 
verklaren. Hoewel een man als Mach ook bij dit gedeelte van zijn 
werk merkwaardige gezichtspunten moest geven, heeft hij echter de 
mislukte pogingen om in een enkel stelsel zoowel het physische als 
het psychische , het object en het subject, als gelijksoortige dingen 
beiden tot hun recht te laten komen , slechts met één vermeerderd. 
Wie Mach van deze zijde wil leeren kennen in het licht der kritiek , 
hij neme het onlangs verschenen boek van prof. w. koster ter hand 1 2 . Hij 
zal het zeker na de lectuur niet onbevredigd ter zijde leggen. Ons 
doel is , om ditmaal hoofdzakelijk de aandacht te vestigen op de in 
1900 verschenen 2de uitgave van Mach’s „Principiën der Warmelehre V’ 
Mach’s positivistische neigingen in verband met zijn logische natuur 
hebben het aanzijn gegeven aan boeken over mechanica en physica, die 
1 De ontkenning van het bestaan der Materie en de moderne physiologische psychologie 
door Dr. W. KOSTER Oud-hoogleeraar. Haarlem. H D. TJEENK WILLINK en Zn. 1904. 
2 Die Principiën der Warmelehre historisch-kritisch entwickelt von Dr. E. MACH , 
Professor an der Universitat Wien. Zweite Auflage. Mit 105 Figuren und 6 Portrats, 
Leipzig. 1900. 
