OMTRENT DE AFMETINGEN VAN KOEKOEKSEIEREN. 
367 
latter slechts in drie gevallen Koekoekseieren, die frappant geleken 
op die eener bepaalde soort, gelegd in het nest eener andere soort. 
Aan deze laatste mededeeling van latter wil ik de navolgende vast- 
knoopen. In 1883 vond ernst hartert 1 aan den Nederrijn vier, 
onderling volkomen overeenstemmende Koekoekseieren, door een en 
hetzelfde wijfje successievelijk gelegd. Drie daarvan lagen in de nesten 
van een Rietzanger (. Acrocephalus phragmitis , Bechst.) en droegen geheel 
het karakter der eieren van deze soort; het vierde daarentegen be- 
vond zich in het nest van een Bosc/irietzanger ( Acrocephalus palustris , 
Bechst .), bij de eieren waarvan het sterk afstak. Hartert nu meent 
toen de oorzaken gevonden te hebben, waarom dat vierde ei niet even- 
eens bij een Rietzanger was gelegd geworden : in aantal namelijk waren 
de nesten van die vogelsoort door het wassende rivierwater verzwol- 
gen geworden , terwijl hij uit de overige de eieren had weggenomen 1 2 . 
Op latters’s verhandeling terugkomende, zoo vinden wij het daarin, 
wat de kleuraanpassing van het Koekoeksei betreft, als een zéér op- 
vallend feit vermeld , dat die aanpassing totaal ontbreekt bij de eieren 
van de Winterkoninkje -Koekoeken 3 , welke eieren, ofschoon onderling 
sterk op elkaar gelijkende, nimmer bij die van het Winterkoninkje 
(Anorthura troglodytes , L.) zelf passen. 
De situatie nu van het nest van een Winterkoninkje is, in tegenstel- 
ling met die bij de andere bovengenoemde pleegouders van dien aard, 
dat de eieren noch voor deze laatste, noch voor een Koekoek duidelijk 
zichtbaar zijn; het ontbreken van kleuraanpassing verraadt in casu 
dus de indringster niet, en krijgt het verschil in afmeting hier veel meer 
beteekenis. 
Het is dan ook wel opmerkelijk — zegt latter — dat, zoowel in 
lengte als breedte, de eieren van Winterkoninkje-Koekoeken veel 
meer divergeer en ten opzichte van het gemiddelde Koekoeksei en wel in de 
richting van het Winterkoninkje' s ei — dan die Koekoekseieren doen, 
1 Zie diens voordracht over: Oologie und ihre Bedeutung fiir die Wissenschaft. (Journal 
fiir Ornithologie, 1890). 
2 Wanneer een Koekoekswijfje genoodzaakt is haar ei te leggen in het nest van een 
andere vogelsoort dan zij gewoon is te doen, doet zij dat zooveel mogelijk bij eene, die 
de meest overeenkomende nestwijze heeft, zooals Dr. E. REY zegt. Dit ondersteunt m.i. 
zeer zeker de zienswijze, die o.a. door Prof. NEWTON, te Cambridge, gedeeld wordt, dat 
elk Koekoekswijfje bij de keuze van pleegouders geleid wordt door nest-herinneringen 
uit haar eigen jeugd. 
Hierop wordt ook door HARTERT (l.c.) reeds gewezen, v. P. L. 
