WETENSCHAPPELIJK BIJBLAD. 
5 
Vervanging van hoofdwortels door zijwortels vindt bij kiemende zaden van 
Vicia Faba plaats als de top van den hoofdwortel wordt afgesneden. Een of meer 
dichtbij gelegen zijwortels krommen zich dan en groeien verder in de richting 
van den hoofdwortel. Dat hierbij de zwaartekracht de prikkel is die deze bui- 
ging veroorzaakt, is gebleken uit onderzoekingen van F. bruch, die de bekende 
proeven van SACHS op een klinostaat herhaalde. Laat men de wortels na de 
decapitatie zóó draaien, dat de eenzijdige werking der zwaartekracht opgeheven 
wordt, zoo treedt het aangeduide gevolg der decapitatie niet op. ( Zeitschr . für 
Allg. Physiol. 1904, Bd. III, Heft IV). 
D. v. 
Kiemen van onrijpe zaden. — De kiemen van vele Cruciferen kunnen uit 
onrijpe zaden gemakkelijk los gepraepareerd worden, daar de kiemzak niet met 
een vast weefsel maar slechts met een slijmachtige massa gevuld is. Evenals 
die der Leguminosen en Chenopodiaceeën zijn zij groen. Hannig heeft zulke ge- 
ïsoleerde kiemen gekweekt, door ze met een suikerhoudende vloeistof te voeden. 
Met dit mengsel, tevens voorzien van de noodige anorganische zouten, worden 
gesteriliseerde watten doortrokken en daarin de kiemen zóó geplaatst, dat de 
zaadlobben zooveel mogelijk in vrije aanraking met de lucht zijn Zij groeien 
dan voort , maar verliezen haar bladgroen. Kiemen , welke nog slechts halver- 
wege haar ontwikkeling voltooid hebben , kunnen met goed gevolg buiten de 
zaden gekweekt worden. Radijs en andere soorten van Raphatms en Cochlearia 
danica werden bij voorkeur gebruikt, vooral ook om de betrekkelijke groote 
zaden en kiemen (3 — 8 mM. , over de lengte van de gekromde kiemen gemeten). 
Onrijpe zaden kunnen goed kiemen, maar slechts als zij bijna rijp zijn ; geisoleerde 
embryonen kiemen, als zij slechts half zoo lang zijn als de kiem van het jongste 
onrijpe maar reeds kiembare zaad. 
In de watten bereiken de kiemen in den loop van eenige dagen dubbele 
grootte; worden zij dan in zand geplaatst, waaraan alleen minerale zouten zijn 
toegevoegd, dan ontplooien hier na 14 dagen haar pluimpjes, een week later het 
eerste blad, dat na nog een week 1 cM. lang is. Weldra is een geheele roset 
van wortelbladeren zichtbaar, gezeten op een dikken pen wortel met een rijk 
systeem van zijtakken In gewonen grond voortgekweekt worden de planten zeer 
krachtig en ontplooien haar bloemen op de gewone wijze. Ook in de voortbren- 
ging van vruchten en zaden doen zij voor andere soortgenooten niet onder. Men 
kan natuurlijk de opname en vertering van allerlei organische stoffen aan zulke 
geisoleerde kiemen nagaan, zoolang zij nog in de periode zijn, die met het 
onrijpe zaad overeenkomt. Bij dit onderzoek bleek o. a. dat asparagine, leucine, 
glycocol en tyrosine minder goede voedingsstoffen zijn dan eiwit. (e. Hannig, Bot. 
Ztg ., 1904, Heft III). 
D. V. 
