6 
WETENSCHAPPELIJK BIJBLAD. 
PHYSI0L0G1E. 
Chemische spierprikkels. — JoteykO ( Der phy biologische Mechanismus der 
Entartungs-Reaction der Muskeln ) onderzocht de contractiliteit van het sarcoplasma 
aan kikvorschspieren , welke tengevolge van doorsnijding van den ischiadicus tot 
degeneratie gebracht waren. De gedegenereerde spieren kunnen zich onder den 
invloed van bepaalde chemische stoffen (ammoniak , chloroform , hypertonische 
keukenzoutoplossing) contraheeren. Bij den gastrocnemius van den kikvorsch, 
een witte dwarsgestreepte spier met meestal zeer weinig sarcoplasma, was de 
chemische prikkelbaarheid in gedegenereerden toestand grooter dan bij de normale 
spier; zeer zelden veroorzaakt men door ammoniak of chloroform-damper. con- 
tracties van de normale spier, vaak echter bij de gedegenereerde, welke zich 
onder invloed van chemische prikkels even gemakkelijk samentrekt als de roode 
sarcoplasmarijke gastrocnemius van de pad; waaruit volgt dat de hooge chemische 
gevoeligheid van de gedegenereerde spier berust op haar sarcoplasmagehalte. 
Als de dosis van het prikkelende vergift gering is, blijft de contractie achter- 
wege; maar dan is een enkele faradische sluitings- of openingsslag voldoende 
om de spier terstond tot contractie te brengen ; de faradische prikkelbaarheid , 
welke verloren scheen, is dan door de langere inwerking van bepaalde chemische 
prikkels weder aanwezig. Deze proef gelijkt veel op die van tiegel, waarbij 
contracties worden opgewekt met door het organisme zelf geproduceerde toxinen, 
welke ongeveer dezelfde rol spelen als veratrine, daar zij de prikkelbaarheid 
van het sarcoplasma ten zeerste verhoogen. De gedegenereerde spieren reageeren 
in alle gevallen, zoowel bij chemische als bij galvanische of faradische prikkels 
of combinaties daarvan, met een trage contractie, welke identisch is met de 
gewone prikkelingscurve van de unipolair geprikkelde gedegenereerde spier, de 
degeneratieve curve van mendelssqhn of de sarcoplasmatische volgens joteyko. 
{Zeitschr. f. Elektroth. VI. 5, 1904. 152). A. S. 
Spierbewegingen. — Bijna elke spier bestaat uit twee verschillende vezel- 
soorten, namelijk roode sarkoplasma-rijke en bleeke sarkoplasma-arme vezels. 
Bij de verschillende natuurlijke spierbewegingen worden steeds slechts enkele 
vezels van verschillende spierindividuen geinnerveerd en tot contractie gebracht. 
grützner en basler is het nu gelukt bij den kikvorsch in een en dezelfde spier 
deze beide physiologisch verschillende vezels ook door kunstmatige prikkeling 
afzonderlijk te doen contraheeren, zoodat men van dezelfde spier, al naar den 
aard van den prikkel , snel of langzaam verloopende contractiecurven verkrijgen 
kan. De prikkeling moet daarbij van de zenuw uitgaan. Ook bij tetanische prik- 
keling gelukt het twee volkomen verschillende tetani na elkander op te wekken. 
Zoo, bij voorbeeld, worden, bij indirecte prikkeling van den musculus sartorius 
door zwakke prikkels, eerst de dunne, zich langzaam contraheerende , sarko- 
