WETENSCHAPPELIJK BIJBLAD. 
27 
stof met grooter oppervlaktespanning, d. i. in water. Chloornatrium lost niet 
op in water maar water lost op in de oppervlaktelaag van het chloornatrium. 
Giet men amylalcohol over water , dan /al , naar gelang meer amylalcohol 
in water oplost, de oppervlaktespanning der oplossing meer en meer naderen 
tot die der daarboven zich bevindende laag amylalcohol. Hebben beide lagen 
dezelfde oppervlaktespanning dan kan er geen verdere oplossing plaats hebben , 
de oplossing is verzadigd. De oppervlaktespanning der verzadigde oplossing kan 
nooit kleiner zijn dan die der opgeloste stof. 
Methylalcohol vermindert de oppervlaktespanning minder dan aethylalcohol, 
dus is het streven naar oplossing („oplossingstensie”) voor methylalcohol grooter 
dan voor aethylalcohol. 
Ook kwantitatief heeft traube de betrekkingen bevestigd, die er zijn tusschen 
oppervlaktespanning, osmotische snelheid, diffusie, oplosbaarheid en verdeelings- 
coëfficient. „De invoering van de oppervlaktedrukking in plaats van de osmotische 
drukking in de physiologie heeft tengevolge, dat vele verschijnselen , die men 
vroeger dikwijls meende te kunnen verklaren door „vitale” krachten , nu gemakkelijk 
ingezien kunnen worden. Voor zooverre de proeven, die nog onder handen zijn, 
laten beoordeelen, wordt de theorie zeer goed bevestigd zoowel door verschijnselen 
in maag en darmen, als in de nieren, de huid, enz. Ook op de werking der 
celwanden en membranen valt een nieuw licht door de hier vastgestelde be- 
trekking tusschen oppervlaktespanning en osmotische snelheid , vooral echter 
de werking der meeste geneesmiddelen (antipyretica , anaesthetica , narcotica, 
diuretica, excitantia, enz.,) wier werking in de eerste plaats slechts bestaat in 
de verandering der oppervlaktespanning. Vele dezer stoffen werken katalytisch, 
dikwijls bij zeer kleine hoeveelheden, terwijl zij op een bepaalde plaats in het 
organisme de oppervlaktespanning en de osmotische snelheid veranderen.” 
Dit onderzoek opent ook het uitzicht tot verklaring van verschijnselen op het 
gebied der toxinen, 1 het neêrslaan van colloïden en bacteriën , alsmede van de 
amoeboide-be wegingen. b. 
CHEMIE. 
Verhouding tusschen de hoeveelheden radium en uranium in de ertsen — 
bertram b. boltwood heeft in een aantal uraanertsen (uraniet, gommiet, 
uranophaan, samarskiet) het radiumgehalte evenredig bevonden aan de hoeveel- 
heid uraan. De bepaling van het radium geschiedde door de mineralen in een 
gesloten toestel onder matige verhitting te ontleden , de vrijkomende emanatie 
op te vangen en met een electroskoop daarvan het ontladend vermogen te meten. 
1 Het blijkt, dat toxine en antitoxine in hooge mate verschillen ten opzichte van opper- 
vlaktespanning en dus ook van osmotische snelheid, enz. 
