38 
WETENSCHAPPELIJK KI J BLAD. 
P S Y S I O L O G 1 K 
Psychologie van ge-uigenissen. — Weber liet onverwacht voor een gezelschap 
van artsen en juristen twee- personen, die dit van te voren nauwkeurig inge- 
studeerd hadden, gedurende twintig sekonden vechten en elkander nazetten, en 
verzocht na een half uur den toeschouwers om een daarop betrekking hebbenden 
vragenstaat in te vullen. Het meest juiste antwoord bevatte nog 16°/ 0 weglatingen 
en 4% verkeerde opgaven; door de meerderheid der toeschouwers werd ongeveer 
de helft van het gebeurde niet gezien of valsch weêrgegeven. Verschillende bepaald 
onjuiste, verdichte opgaven werden zonder twijfel door den waarnemer zelf als 
juist beschouwd. Een bij de vechtscène niet aanwezige persoon werd nu uitge- 
noodigd uit al die antwoorden zijne lezing van het gebeurde te geven, om op 
de wijze van een rechter onpartijdig de getuigenissen te onderzoeken. Het gelukte 
om althans in grove lijnen het gebeurde te reconstrueeren en eenigermate 
nauwkeurig een beeld der twistenden te geven ; de handelingen werden daarbij 
beter weêrgegeven dan de uitwendige kenteekenen, a's kleederen , gelaatskleur, 
enz., terwijl de opgaven omtrent den tijdsduur het onnauwkeurigst waren. 
( Beitr . z. Psychol. d. Aussage. 4. 1904.) A. S. 
Occultisme. — De FREMERy schreef een Handleiding iot de kennis van het 
spiritisme , 1904 en wij ontvingen deze ter bespreking In den jaargang 1901, pag. 161 
van het Album is er reeds op gewezen hoe het verschijnsel van het spiritisme 
thuis behoort bij psychiatrie en psychologie, zoodat wij daarheen meenen te 
mogen verwijzen. Merkwaardigerwijze wordt eerst de beperktheid onzer zintuigen 
breed uitgemeten , als om den moed te benemen het dan volgende wonderbaar- 
lijke van helderziendheid, telepathie, dubbelgangers, od , automatisch schriften 
materialisaties tegen te spreken of op wetenschappelijke wijze te verklaren. De 
officiëele wetenschap, die zich zoo telkens vergiste, zou hier recht van spreken 
hebben? Alsof niet, wanneer het bewezen was, het spiritisme niet alleen niet 
tegenover de officiëele wetenschap staan zou, maar zelve de officiëele wetenschap 
zijn zou ! Enrico morselli schrijft naar aanleiding van de tegenwoordige zucht 
tot het bovenzinnelijke, in de Revue scienlifique van 23 April 1904, een lezenswaard 
artikel over wat hij geestig noemt de psychologie van het radium. Heeft de 
meêdoogenlooze kritiek de feeën en kaboutermannetjes verjaagd , de sprookjes 
voor kinderen zelfs van hunne bekoring van werkelijkheid beroofd , de wonderen 
verklaard, toch zijn in den medeplichtigen nacht tafels aan het dansen geraakt, 
afgestorvenen opgeroepen, geesten gematerialiseerd! Het mysterie van het hypno- 
tisme is, na de eerste werken vol hooggestelde verwachtingen, door juistere 
denkbeelden vervangen; de draadlooze telegraphie, de Roentgenstralen , die 
onmiddellijke „bewijzen” voor de telepathie of dematerialisaties, zijn bij de 
officiëele wetenschap aangeland ; ten slotte heeft echter het radium alle gemoederen 
