54 
WETENSCHAPPELIJK BIJBLAD. 
PSYCHOLOGIE. 
Getuigenissen. — Marie borst vertoonde aan twaalf dames en twaalf heeren 
gedurende eene minuut 1 tot 5 gekleurde voorstellingen, en vroeg 3 tot 9 dagen 
later wat men er nog van wist, deels als vrije mededeeling, deels als verhoor. 
Het probleem der getuigenuitspraak is vooral kwalitatief; de vragen betroffen 
den tijd, het juiste der uitspraken, den invloed van het geslacht, de vergelijking 
van spontane en door vragen verkregen mededeelingen , de verhouding tusschen 
breedvoerigheid en kwaliteit en tusschen de subjectieve en objectieve betrouw- 
baarheid. Een zekere oefening was bemerkbaar, meer nog bij het verhoor dan 
bij de spontane mededeeling, ofschoon daarbij het subjectieve gevoel der juist- 
heid eerder afnam dan toenam. Het nauwkeurigst wordende ruimteverhoudingen, 
voorwerpen en personen beschreven, het onnauwkeurigst de kleuren, hoewel die 
meestal spontaan werden aangegeven. Breedvoerigheid en nauwkeurigheid staan 
vaak in omgekeerde verhouding, gaan in elk geval niet samen. Bij de slechte 
uitspraken, waar de breedvoerigheid de kwaliteit in waarde deed verminderen, 
was door oefening verbetering te bewerkstelligen en deed de oefening de neiging, 
om het betuigde te beëedigen, aangroeien. De onbeëedigde uitspraken bevatten 
ongeveer tweemaal zoo veel fouten als de beëedigde. In tegenstelling met stern 
waren hier de getuigenissen der vrouwen nauwkeuriger en beëedigden de man- 
nen meer punten dan de vrouwen. Een volkomen getrouwe getuigenis is een 
groote uitzondering; elke getuige vult zijne herinneringsdefecten op zijne wijze 
aan. Over het algemeen is 10 °/ 0 der vrije mededeelingen onjuist; onder de be- 
eedigden zijn ongeveer 1 f 13 onjuist. ( Arch . d. psychol., III, 1904). A. s. 
Associaties bij kikvorschen. — yerkes [Harvard psychol. sludies , 1. 03) 
plaatste kikvorschen in een eenvoudig doolhof, waarvan de uitgang nu eens 
rechts en dan weder links geplaatst werd. Het bleek dat de dieren daarbij erva- 
ringen opdoen , zoodat reeds enkele proeven de vorming van associaties laten 
zien; na 50 — 100 proeven is er reeds een zoodanige gewoonte ontstaan, dat het 
moeite kost die weer om te vormen. Zij leerden ook twee soorten van prikkels 
te associëeren, bijvoorbeeld den tastindruk van een draad, waarop zij sprongen, 
en de pijnlijke eleetrische prikkeling, welke op den tastindruk volgde, zoodra 
de stroom in den draad gesloten werd. Eerst sprongen zij weg, wanneer de 
stroom gesloten werd , maar later vermeden zij den draad zonder den elektri- 
schen slag af te wachten. De gezichts- en de tastzin en organische sensaties zijn 
hoofdzakelijk de bronnen waaruit de vorming van associaties voorkomt; ook kon 
worden aangetoond dat kikvorschen tot zekere hoogte kleuren kunnen onderscheiden. 
Vrees belemmert de vorming van associaties; zijn die echter eenmaal tot stand 
gekomen, dan duren zij minstens een maand. (Ncur. Ccntr.bl ., 20, 1904, 945). a. s. 
