DOODSPIJLEN. 
Tusschen de Scheren , eenige mijlen ten westen van Bergen in 
Noorwegen , bevindt zich eene plaats , waar jaarlijks de walvischvangst 
op eigenaardige wijze wordt uitgeoefend. Den stadsveearts nielsen 
te Bergen danken wij eenige mededeelingen hierover. 
De bedoelde plek is een lange smalle zeeboezem , die geschikt is 
om door een net afgesloten te worden. Verschijnt voor deze golf een 
walvisch dan beijvert 'zich de geheele bevolking hem er in te jagen, 
spant het net voor de opening en de walvisch is gevangen. 
Alvorens nu het dier te harpoeneeren gaat men het verzwakken , 
het ziek maken. Dit doel wordt bereikt met behulp van pijlen , 
welke daar ter plaatse doodspijlen heeten. Het zijn de dragers van 
een vergif, het zijn pijlen welke geïnfecteerd zijn met een bacterie, 
die bij den walvisch een ontsteking veroorzaakt , gepaard met een al- 
gemeene verzwakking. 
Een zeker aantal dezer pijlen wordt op het dier afgeschoten ; 
enkele dringen door de speklaag heen tot in het vleesch , en na 24 
tot 36 uur openbaart zich de ziekte. De walvisch wordt langzamer 
in zijn beweging en komt herhaaldelijk boven om adem te halen. In 
dien toestand wordt hij geharpoeneerd en aan land gesleept. 
Het blijkt dan dat rondom enkele pijlen een ontsteking is inge- 
treden over een oppervlak van verscheidene voeten. Het vleesch 
wordt op deze plek weggesneden , de pijl echter wordt zorgvuldig 
bewaard , want zij is nu een ware doodspijl geworden , en heeft alle 
kans een ander maal nog krachtiger te werken. Hij , wiens pijl de 
eigenlijk doodelijke wond veroorzaakt , heeft aanspraak op het beste 
deel van het vleesch. 
In de wond vond nielsen een bacterie welke zeer nauw verwant 
bleek te zijn aan de »Rauschbrand”-bacillen , zooals ook het geheele 
voorkomen van de infectie sterk aan deze veeziekte herinnert. In 
de inwendige organen gelukte het hem echter niet de bacterie aan 
te treffen , zoodat de algemeene ziektetoéstand na de verwonding 
waarschijnlijk aan een vergiftige stof, een ptomaine , moet toege- 
