JAMES PRESCOTT JOULE. 
51 
Moeielijk ware er een betere school te vinden geweest voor de ontwik- 
keling van een streng wetenschappelijken zin dan bij den man , wiens 
scherpzinnigheid, geduld en losheid van alle sleur spreekwoordelijk waren. 
Dalton begon met zijn leerlingen in de beginselen der wiskunde 
in te wijden ; toen kwam de natuurkunde aan de beurt en daarna de 
scheikunde. James vond in die lessen een ongekend genot; vooral 
maakten de physische instrumenten en de verrassende proeven , die 
er mede gedaan werden , een diepen indruk op hem , zóó , dat hij 
brandde van verlangen om een kleine verzameling te bezitten en zelf 
proeven te kunnen doen. Het kostte hem weinig moeite zijn ouders 
te bewegen om hem in hun huis, dat Broomhill heete en te Pendle- 
bury bij Manchester stond , voor dat doel een kamer af te staan ; 
daar toog hij aan het werk met al den ijver en al de illusiën van 
zijn zestien jaren. 
Ieder jongen , wiens liefhebberijen dien kant uitgaan , droomt van 
het bezit van een elektriseermachine ; natuurlijk moest zulk een werk- 
tuig ook het eerste groote stuk worden in de collectie van james joule : 
een paar lampenglazen , een kachelpook , wat lak en zijden draad 
leverden het materiaal , en zie , na eenigen arbeid , daar stond de 
machine! Wij kunnen ons het genoegen voorstellen, dat de knaap 
smaakte , toen hem de eerste door hem zelf voor den dag getooverde 
vonken op de knokkels prikkelden. 
Na deze eerste welgelukte poging werden andere toestellen in studie en 
bewerking genomen , en zoo ontstond van lieverlede een natuurkundig 
kabinet, dat eenigen tijd later, toen alles niet meer zoo op een zuinigje 
behoefde te geschieden , vrij eerbiedwaardige afmetingen verkreeg. 
Toen joule achttien jaar was verloor hij zijn moeder , en terwijl de 
gezondheid van den vader toch al wankelend was, trof de slag dezen 
zóó zwaar , dat hij zich gaandeweg aan de zaken moest onttrekken 
en het, beheer over de brouwerij aan zijn beide zoons overlaten. 
De bezigheden , daaraan verbonden , namen evenwel niet zooveel tijd 
in beslag of er bleef ruimschoots over voor wetenschappelijken arbeid , 
die meer en meer een ernstig karakter gekregen had ; van lief hebberen 
was reeds geen sprake meer; joule was gerijpt tot natuuronderzoeker ; 
maar nog had hij geen andere werkplaats dan die gezellige rommelkamer 
in zijns vaders huis; daar had hij zijn eerste elektriseermachine ge- 
knutseld , daar zou hij binnen korten tijd reeds het mechanisch sequi- 
valent der warmte bepalen , en daardoor zich eensklaps een plaats 
veroveren onder de grootste natuurkundigen van zijn tijd. 
