52 
JAMES PRESCOTT JOULE. 
Zijn eerste onderzoekingen hadden betrekking op elektromagneten , 
en daar was aanleiding voor. 
Daar is een tijd geweest , dat velen dweepten met een vervanging 
van de stoomkracht door de afstootingen en aantrekkingen , die de polen 
van elektromagneten op elkander uitoefenen. In een industriestad als 
Manchester moest natuurlijk een zoo bij uitnemendheid praktisch 
vraagstuk de aandacht trekken , en het is dus niet te verwonderen , 
dat joule’s onderzoekingen die richting namen. In zijn eerste ver- 
handelingen kan men tusschen de regels duidelijk lezen wat eigen- 
lijk zijn ideaal is : Hij wil het elektromagnetische werktuig uitvinden , 
dat den stoom verdringen zal; en hij wil het aan do nijverheid geven 
om niet , terwijl anderen , mochten zij in dergelijke pogingen slagen , 
door het nemen van patenten mogelijk een zware belasting op haar 
zouden leggen. Daarom wordt iedere op dat gebied door hem gedane 
ontdekking ook dadelijk gepubliceerd, zonder hare rijpheid af te wachten. 
Het is verwonderlijk welke zonderlinge modellen van elektromag- 
neten uit zijne handen kwamen ; hij maakte ze ringvormig , cylinder- 
vormig , tonvormig , in bonte verscheidenheid ; en dat niet in den 
blinde , maar altijd geleid door een op de theorie van het magnetisme 
steunend beginsel. Onder dat werk leerde hij ontzaggelijk veel ; zoo 
zag hij spoedig de noodzakelijkheid in om de sterkte van stroomen 
en van magneetpolen te meten , en daarin vond hij niet alleen aan- 
leiding om de gebruikelijke meetinstrumenten te verbeteren , maar ook 
om maateenheden in te voeren, waardoor onderzoekingen op verschillende 
tijden en door verschillende personen gedaan met elkander vergelijkbaar 
werden. Door in dien geest zijn onderzoekingen en proeven steeds zoo 
streng mogelijk quantitatief in te richten en zich zelven in dat opzicht de 
hoogste eischen te stellen , werd hij allengs de onvergelijkelijk juist 
ziende en nauwgezette experimentator, wiens zelfbewuste scherpte van 
waarneming groot genoeg was om hem natuurwetten te doen afleiden 
uit zulke kleine verschillen in waargenomen grootheden , dat anderen 
ze allicht tot de onvermijdelijke aflezingsfouten zouden gerekend 
hebben. 
De voornaamste wet , die in dit tijdperk door joule ontdekt werd , 
was deze , dat de sterkte van een elektromagneet , ceteris paribus , 
evenredig is met het vierkant van den opwekkenden stroom. Dat was 
in zijn oogen een vondst van het allergrootste gewicht, waarvan hij 
zich gouden bergen beloofde. Hij redeneerde nl. ongeveer aldus : een 
tweemaal sterker stroom eischt een verbruik van een dubbele hoeveel- 
