32 
OVER BACTERIOLOGISCH ONDERZOEK. 
zij gerechtigd scheen , niet vervuld. Zoo is het niettegenstaande de altijd 
voortgaande verbetering der kleuringsmethoden en de aanwending van 
lenzensystemen met steeds grooter openingshoek , niet gelukt over de 
inwendige structuur der bacteriën meer te ontdekken dan de oor- 
spronkelijke methoden leerden. Eerst in den laatsten tijd schijnen 
nieuwe kleuringsmethoden eenige verdere uitkomsten omtrent den 
bouw der bacteriën te geven, voorzoover het gelukt is een, waar- 
schijnlijk als kern op te vatten , inwendig deel van het buitenste plasma- 
omhulsel te onderscheiden , en de naar allen schijn van dat plasma- 
omhulsel uitgaande bewegingsorganen zoo duidelijk zichtbaar te maken , 
als tot nu toe niet mogelijk was. 
In menigerlei opzicht, en wel juist daar, waar zulks het minst 
te verwachten was , heeft ons echter het bacteriologisch onderzoek 
geheel in den steek gelaten , bepaaldelijk bij het onderzoek van een 
aantal infectieziekten , die wegens bare in ’t oog loopende en ontwij- 
felbare besmettelijkheid bijzondere geschiktheid tot onderzoek schijnen 
aan te bieden. Dit geldt in de eerste plaats de besmettelijke uitslag- 
ziekten , zooals mazelen , roodvonk , pokken , exanthematischen typhus. 
Voor geen enkele van deze heeft men ook de minste gegevens kunnen 
ontdekken, die leiden zouden tot beantwoording der vraag, van welken 
aard de oorzaken dier ziekten kunnen zijn. Zelfs de vaccine, die 
steeds beschikbaar is en bij dieren zoo gemakkelijk aan proefnemingen 
kan worden onderworpen , heeft aan alle moeite , die men genomen 
heeft om het eigenaardige agens er van te ontdekken , hardnekkig 
weerstand geboden. Datzelfde geldt van de hondsdolheid. 
Ook over de ziekteverwekkers der influenza, van de kinkhoest, het 
trachoma , de gele koorts , de runderpest , de longziekte van het vee 
en meer andere ontwijfelbaar besmettelijke ziekten weten wij nog 
niets. Bij het onderzoek van die ziekten heeft het ook niet ontbroken 
aan geschiktheid en volharding bij het gebruik maken van alle ons 
tegenwoordig ten dienste staande hulpmiddelen , en wij kunnen de 
negatieve uitkomsten van de pogingen van talrijke onderzoekers slechts 
daaraan toeschrijven, dat de onderzoekings-methoden , die zich tot nu 
toe in zoovele gevallen deugdelijk hebben betoond , voor deze ziekten 
niet toereikende zijn. Ik zou wel geneigd wezen mij aan de beschou- 
wingswijze aan te sluiten , dat het bij die ziekten niet om bacteriën 
te doen is , maar om andere georganiseerde ziektewekkers , die tot 
geheel andere groepen van mikro-organismen behooren. Men is te 
meer gerechtigd dit aan te nemen , omdat in den jongsten tijd in het 
