OVER BACTERIOLOGISCH ONDERZOEK. 
31 
De bacteriologische onderzoeking heeft in betrekkelijk korten tijd 
een overvloed van bouwstoffen betreffende de biologische verhoudingen 
der bacteriën opgeleverd en veel daarvan is ook in geneeskundig 
opzicht van belang. Van dien aard is het voorkomen van »duur- 
toestanden”, die men bij menige bacteriën , b. v. de miltvuur- en tetanus- 
bacillen , zich in den vorm van sporen opdoen , en die zich onderscheiden 
door een in vergelijking met andere levende wezens voorbeeldeloos 
weerstandsvermogen tegen hooge temperatuur en tegen de werking 
van scheikundige invloeden. Ook de talrijke nasporingen omtrent den 
invloed , welken warmte , koude , uitdroogen , scheikundige agentia , 
licht enz. op de geen sporen bevattende pathogene bacteriën uitoefenen , 
hebben verscheiden uitkomsten opgeleverd , waaruit in prophylactische 
richting voordeel kan worden getrokken. 
Onder die factoren schijnt het licht mij een der belangrijkste te 
zijn. Men wist reeds sedert eenige jaren dat het directe zonlicht 
tamelijk snel bacteriën kan dooden. Ik kan dit bevestigen voor de 
tuberkelbacillen , die , al naar gelang van de dikte der laag , in welke 
zij aan het zonlicht blootgesteld werden , na weinige minuten tot na 
eenige uren gedood worden. Wat mij echter bijzonder opmerkens- 
waardig voorkomt , is dit , dat ook het diffuse daglicht , — zij het 
ook naar evenredigheid langzamer , — diezelfde werking uitoefent ; 
want de culturen der tuberkelbacillen stierven binnen 5 tot 7 dagen , 
wanneer zij dicht bij een venster geplaatst waren. 
Voor de aetiologie der infectieziekten is ook het feit van belang , 
dat alle bacteriën slechts in vochtigen toestand, dus in tegenwoor- 
digheid van water of andere geschikte vloeistoffen , zich kunnen ver- 
menigvuldigen , en dat zij niet in staat zijn door eigen kracht van 
vochtige oppervlakten in de lucht over te gaan. Ten gevolge daarvan 
kunnen pathogene bacteriën ook slechts in den vorm van stof en door 
stofdeeltjes gedragen in de lucht komen , en alleen de zoodanige , die 
in drogen toestand betrekkelijk langen tijd levensvatbaar blijven , 
kunnen door luchtstroomingen naar elders overgevoerd worden en 
daar schade veroorzaken. Maar nooit zijn zij in staat zich in de lucht 
zelve te vermenigvuldigen , zooals vroegere meeningen dit van de 
ziektestoffen veronderstelden. 
In alle tot dusver besproken opzichten heeft de bacteriologie aan 
datgene, wat zij tijdens hare aanvankelijke ontwikkeling scheen te 
beloven , volkomen beantwoord , zelfs gedeeltelijk die beloften over- 
troffen. In andêre opzichten echter heeft zij de verwachtingen , waartoe 
