EENHEID VAN TIJD. 
11 
een voorstel heeft echter veel meer kans van slagen , dan het denk- 
beeld der Fransche omwenteling, om op den dag de tiendeelige in- 
deeling 1 toe te passen, waarop wij hieronder nog zullen terugkomen. 
Onze tegenwoordige uurwerken , die op de uurverdeeling in twaalf 
berekend zijn , kunnen gemakkelijk de 24 uren ook aanwijzen , door 
de wijzerplaten van een tweeden rand met cijfers te voorzien , tellende 
van 12 tot 24. 
Het horloge zal dan echter niet meer als kompas kunnen dienst 
doen , daar het verband tusschen de standen der zon aan den hemel 
en den tijd verbroken is voor alle plaatsen , die niet op den meri- 
diaan liggen , met wiens tijd men rekent. Met behulp der wetenschap 
toch, dat de zon in het Oosten op- en in het Westen ondergaat, kan 
men thans telkens met behulp van een goed loopend horloge de wind- 
streken nagenoeg zuiver bepalen. Gaat b. v. de zon om zes uur op , 
en legt men het horloge waterpas met den kleinen wijzer naar de 
zon , dan zal het cijfer IX de richting van het zuiden aangeven. In 
het algemeen ligt het Zuiden , bij het waterpas gelegde horloge -en 
met den kleinen wijzer naar de zon gericht , juist midden tusschen 
dien wijzer en het cijfer XII op het horloge ; zoo wordt b. v. om tien 
uur de richting van het Zuiden door het cijfer XI aangegeven. 
Beschouwen wij den wereldtijd thans in verband met twee plaatsen. 
Volgens de tegenwoordige uurverdeeling weten wij onmiddellijk, welke 
tijd van den dag b. v. met 6 uur V.M. voor welke plaats ook bedoeld 
wordt; dit zal echter met het aannemen van den wereldtijd veran- 
deren , dan toch zullen wij alleen door ook de geographische lengte 
der plaats te kennen , kunnen beoordeelen of b. v. met 6 uur een 
morgen- , avond- of nachtuur bedoeld wordt. 
Het onmiddellijk gevolg van het aannemen van dezen wereldtijd 
is, dat wij een wereld-datum zouden krijgen, die evenals het nieuwe 
jaar over de geheele wereld op hetzelfde oogenblik zou beginnen. 
Die verandering van datum zal dan natuurlijk niet voor alle wereld- 
deelen in de nachturen plaats hebben. Nam men b. v. den meridiaan 
van Green wich als eersten aan en als tijdstip van den aan vang den 
middernacht , dan zal die verandering voor geheel Europa , Afrika en 
Azië des nachts plaats hebben , in Amerika des namiddags vier uur 
en in Australië vóór des morgens tien uur volgens onze tegenwoordige 
1 »Deci’eet v. d. Nat. Conventie van 5 Oct. 1793”, zie mijn opstel in Tijdschrift 
voor Geschiedenis , 1889, blz. 18. 
