2 
EENHEID VAN TIJD. 
en het vaak misbruikte antwoord » Tijd is geld” aldus aan de kaak 
stellen : 
» »Tijd”; roept gij daaglijks; » tij d is geld.”. Dit zal 
Daarbij uw denkbeeld zijn: »En geld is ’tal.” 
Laplace zal u ten antwoord geven : 
»Le temps est pour nous 1’impression qui laisse dans la mémoire 
une suite d’événements dont nous sommes certains que Texistence a 
été successive. Le mouvement est propre a lui servir de mesure , 
car un corps ne pouvant pas être dans plusieurs lieux a la fois , il 
ne parvient d’un endroit a un autre qu’en passant successivement 
par tous les lieux intermédiaires. Si, a chaque point de la ligne qu’il 
décrit , il est animé de la même force , son mouvement est uniforme , 
et les parties de cette ligne peuvent mesurer les temps employés a 
les parcourir.” 
Het ligt voor de hand , dat de eindige mensch reeds vroeg behoefte 
gevoelde, om den tijd te meten. Uit de Gewijde Schrift leeren wij 
den dag en den nacht als oudste tijdmaten kennen. Bij het noemen 
van den dag stuiten wij volgens ons tegenwoordig spraakgebruik op 
tweederlei waarde van dit woord. Sprekende van eene reis van veer- 
tien dagen , beschouwen wij den dag en den nacht als eene eenheid , 
die onder den naam van den burgerlijken dag bekend is. Zegt men 
daarentegen , dat een gebeurtenis over dag plaats heeft , dan bedoelt 
men daarmede op klaar lichten dag, dus de tijdruimte, die de on 
boven den horizon is , d. i. de natuurlijke dag. Deze tweederlei be- 
teekenis , die wij thans aan het woord dag hechten , berust op histo- 
rischen grondslag. Onze tegenwoordige dag — ter voorkoming van 
begripsverwarring beter etmaal genaamd — begint te middernacht , 
terwijl daarentegen in de Oudheid , b. v. de Romeinen deze tijdmaat 
verdeelden in dag en nacht , gescheiden door den op- en ondergang 
der zon. Beide tijdruimten waren elk verdeeld in twaalf uren , wier 
duur natuurlijk door de ongelijkheid der dagen en nachten verschil- 
den. 1 Met het toenemen der beschaving, waardoor de waarde van 
den tijd ook steeg , ontstond de behoefte aan onderverdeeling , die 
ten slotte tot onze uur-, minuut- en secundeverdeeling leidde. Ver- 
nuftig uitgedachte toestellen — tijdmeters — dienen , om ons deze 
1 Zie hiervoor uitvoeriger F. A. HOEFER , Geschiedenis der openbare tijdaanwijzing, 
BKILL, Leiden, blz. 2. 
