68 
JAMES PRESCOTT JOULE. 
moedige opwelling er een eerezaak van , mayer in zijn rechten te 
doen erkennen ; in het enthusiasme , dat hem kenmerkt wanneer hij 
eens een zaak ter harte heeft genomen , gaf hij misschien aan mayer 
wel iets meer dan hem toekwam , en dat ten koste van joule. Bij 
duitsche geleerden vond hij , om te begrijpen redenen , warmen bij- 
val , en dat lokte bij sommige Engelschen een reactie uit, die zich 
vooral uitte bij monde van den warmbloedigen tait , die zoo ver gaat , 
dat hij geen gelegenheid ongebruikt laat om mayer te verkleinen. 
Over dien onverkwikkelijken strijd behoeft niets meer gezegd te 
worden ; hij behoort verder niet tot ons onderwerp ; maar een onpar- 
tijdig onderzoek moet m. i. tot de erkenning leiden , dat , al wegen 
de talenten van mayer en joule volkomen tegen elkander op, ja, 
al is de eerste misschien een grooter genie geweest, joule en joule 
alleen . de grondvester is van de leer van het mechanisch warmte- 
aequivalent. 
In 1847 volbracht hij voor het eerst de klassieke bepaling van dat 
aequivalent , bij welke hij een van vleugels voorziene as in een water- 
calorimeter liet ronddraaien , als drijfkracht gebruik makend van neêr- 
dalende gewichten ; van vele proeven , bij sommigen van welke olie 
in plaats van water gebruikt werd, vond hij als gemiddelde 782 
voetpond voor één graad Ft. per pond water. 
In dat jaar vergaderde het Britsch Genootschap te Oxford. Joule 
rekende er stellig op in zijn sectie nu een aandachtig gehoor voor 
zijn verhandeling te zullen vinden ; maar , zoodra de voorzitter hem 
het lijvige stuk uit den zak zag halen, sloeg de schrik dezen om het 
hart, en gaf hij aan het geachte lid beleefdelijk in overweging om 
in een korte mondelinge mededeeling het verslag van zijn ongetwijfeld 
belangrijken arbeid samen te vatten. De voordracht wekte dezen keer 
veel belangstelling ; faraday o. a. , zonder nog tot volkomen instem- 
ming te geraken , was er zeer door getroffen. Toen de vergadering 
gesloten was , kwam een jongmensch zich aan joule voorstellen en 
maakte naar aanleiding van zijne mededeeling éenige schrandere op- 
merkingen. Die jonge man was william Thomson , toen juist de uni- 
versiteit te Cambridge verlaten hebbend , thans sedert lang onbe- 
twist het hoofd der Engelsche natuurkundigen. Deze , wat zijn op- 
vattingen omtrent de betrekking tusschen warmte en arbeid betreft, 
nog onder den uitsluitenden invloed van carnot staande , was , toen 
joule sprak , eerst geneigd dezen voor een weetniet te houden , wien 
de allereerste beginselen der warmteleer onbekend waren ; hij nam 
