74 
JAMES PRESCOTT JOULE. 
het temperatuurverschil afgeleid worden , hoeveel warmte bij het uit- 
zetten van een gas aan inwendigen arbeid besteed werd; en daarmede 
was de eenige grootheid bekend , die voor het vaststellen der absolute 
temperatuurschaal nog noodig was. Er werden tal van proeven met 
verschillende gassen en ook met stoom gedaan , en het onderzoek werd 
voortgezet totdat er een eind aan gemaakt werd dóór de buren , die , 
slechts matig ingenomen met een wetenschap , die hun rustige rust 
verstoorde , joule met een proces dreigden , zoo hij zijn stoommachine 
niet buiten werking stelde. 
Deze arbeid »Over de warmte verschpnselen , die gepaard gaan met 
vloeistof beweging”, is een der schoonste monumenten van thomson’s 
ongeëvenaarde denkkracht en tevens van joule’s bekwaamheid in 
het overwinnen van experimenteele moeielijkheden en van zijn virtu- 
ositeit in het hanteeren van physische meetwerktuigen. De uitkomst 
van het onderzoek was , dat de absolute temperatuurschaal slechts 
weinig verschilt van de door den luchtthermometer geleverde. 
In 1872 reeds was het voor de wetenschappelijke wereld in Enge- 
geen geheim , dat de gezondheid van joule aan het wankelen was ; 
hij was voor dat jaar gekozen tot voorzitter van het Britsch Genoot- 
schap , maar hij moest om zijn zwak gestel voor de eer bedanken. 
In de laatste jaren leefde hij zeer teruggetrokken , zich in zijn labo- 
ratorium wijdende aan onderzoekingen , die geen lichamelijke inspanning 
vorderden , en zich verder bezighoudende met het in orde brengen van 
zijne volledige werken , die door het Londensch Natuurkundig Genoot- 
schap zouden uitgegeven worden. 
Hij was trouwens nooit een publiek man geweest in den gewonen 
zin van het woord; ambten had hij niet bekleed en in het openbaar 
was hij bijna nooit opgetreden ; hij verkoos de kalmte van zijn huis 
en de rust van zijn werkplaats boven de rumoerigheid van vergade- 
ringen en congressen. Voor één genootschap had hij hart; dat was 
voor het natuurkundig gezelschap te Manchester, in welks vertrekken 
hij dalton’s lessen had gehoord. In 1842, in den tijd van zijn grootste 
ontdekkingen , was hij lid geworden , en tot zijn dood toe vervulde 
hij bij afwisseling de betrekkingen van secretaris , vice-president en 
voorzitter ; hij gevoelde er zich geheel op zijn plaats en genoot er 
de liefde en vereering van alle leden. 
Heeft hij geen openbare eerbewijzen gezocht , hij ontving ze in 
ruime mate ; bij vele universiteiten was hij eershalve doctor en van 
vele geleerde genootschappen in Engeland en daarbuiten eerelid. 
