86 
HET TIN VOORHEEN EN THANS. 
niet vroeger bekend was dan 30 — 40 eeuwen vóór chr. , en dat in 
die landen aan de brons-periode een koper-tijdperk voorafging. 
Het brons is niet uitgevonden in Africa, want in de oudtijds be- 
kende landen van dit werelddeel komt geen tin voor en de Egypte- 
naren , die voor dit metaal zelfs geen woord hadden , ontvingen hun 
brons (»chomt” uit Azië) van de Phoeniciërs. Hoogstwaarschijnlijk 
kwam het eerste brons uit een landstreek van Azië , waar tin voor- 
komt. Berthelot en andere Fransche schrijvers denken aan Achter- 
Indië , met name aan Malakka en de Soenda-eilanden. Het komt mij 
evenwel gewaagd voor, reeds 37 eeuwen vóór Christus tusschen het verre 
Oosten en het verre Westen van Azië zulk een levendig handelsver- 
keer aan te nemen , als het vervoer van groote hoeveelheden metaal 
vereischt , hetzij over zee , hetzij over land door de nauwe bergpassen 
in het midden van dit werelddeel. De tinmijnen van Malakka zijn 
nog heden ten dage beroemd om haar rijkdom : van haar ontginning 
is evenwel met zekerheid niets bekend vóór de heerschappij der Hol- 
landers in deze streken (1641 — 1795). Het is niet waarschijnlijk , 
dat de ontginning , eens begonnen , later voor goed gestaakt werd en 
geheel uit de herinnering kon verdwijnen. En toch zou dit het geval 
moeten geweest zijn , want de Indiërs hebben hun eerste tin uit een 
bron ontvangen , die hun later niet meer opleverde. Dit blijkt uit de 
oudste benamingen voor tin in het Sanskriet: »trapu” , als ook »naga” , 1 
uitdrukkingen die later verdrongen zijn door het woord »kastira” 
(Grieksch : » kassiteros”) ; Arabisch en Phoenicisch: »kasdir”), dat met 
het metaal zelf uit West- Azië naar Indië is overgebracht. Dat Indië 
omstreeks het begin onzer tijdrekening geen tin had , maar dit 
uit het westen ontving, wordt voorts uitdrukkelijk verzekerd door 
PLINIUS. 2 
De vraag , van waar het oudste tin kwam , is hiermede evenwel niet 
beantwoord. Heeft men wat Indië betreft, wellicht te denken aan 
China , waar men in het zuiden sedert onheugelijke tijden tinmijnen 
1 Volgens de mij door den hoogleeraar SPEYER verstrekte inlichtingen , was »trupu 55 
liet eigenlijke woord voor »tin”. en heeft »naga” als adj. possessivum van »naga” = 
berg , eene ruimere beteekenis , zoodat het dan ook zoowel voor lood (sisa) als voor 
tin (»trapu”) gebezigd werd. 
2 Hist. Nal. 34 c. 48: vlndia neqne aes, neque plumbum (album) habet, gemmisque 
suis ac margaritis liaec permutat”, d. i. : »Indië heeft noch brons noch wit lood (tin), 
maar ruilt deze in voor zijn edelgesteenten en paarlen. 
